گفتار شانزدهم از كتاب برهان قاطع در حرف طاى بىنقطه با حروف تهجى مبتنى بر دوازده بيان و محتوى بر يكصد و هفتاد و شش لغت و كنايت و يك انجام كه آن هم محتوى است بر شش لغت و كنايت كه اول آنها ظاى نقطهدار باشد
بيان اول در طاى بىنقطه با الف مشتمل بر سى و نه لغت و كنايت
طاخك -
با خاى نقطهدار بر وزن آهك نوعى از درخت است كه آن را طاق گويند و به عربى علقم خوانند و بعضى گويند طاخك ميوهء درخت طاق است و بعضى گويند ثمرهء درختى است كه آن را در گرگان زهر زمين گويند اگر بهايم برگ آن را بخورند بميرند .
طارطقه -
به فتح راى بىنقطه و سكون طاى حطى و قاف مفتوح دانهايست كه آن را ماهوب دانه گويند و به عربى حب الملوك خوانند و اين غير حب السلاطين است .
طارف -
به فتح ثالث بر وزن آصف مال نو يافته را گويند و در عربى به كسر ثالث شخصى را گويند كه ميان او و جد اكبر او آبا بسيار باشند يعنى از جد اكبر خود بسيار دور باشد .
طارق -
به كسر ثالث بر وزن شارق به معنى در باشد كه عربان باب گويند و به معنى ستاره و كوكب هم آمده است و بعضى گويند ستارهء صبح است و در عربى در شب پيدا شونده و در شب آينده را گويند .
طارم -
بر وزن آدم خانه را گويند كه از چوب سازند همچو خرگاه و غيره و بام خانه را نيز گفتهاند و به معنى گنبذ هم آمده است و محجرى را نيز گويند كه از چوب سازند و اطراف باغ و باغچه به جهت منع از دخول مردم نصب كنند .
طارم اخضر -
كنايه از آسمان است .
طارم فيروزه -
به معنى طارم اخضر است كه كنايه از آسمان باشد .
طارم نيلگون -
به معنى طارم فيروزه است كه كنايه از آسمان باشد .
طاريقه -
با ثالث به تحتانى رسيده و فتح قاف به يونانى تخمى است كه آن را به عربى حب الخطايى و حب السلاطين خوانند و به شيرازى باتو گويند .
طاس آبگون -
به معنى طارم نيلگون است كه كنايه از آسمان باشد .
طاس زر -
كنايه از آفتاب عالمتاب است .
طاس نگون -
به كسر نون اول كنايه از آسمان است و عربان فلك خوانند .
طاق -
بر وزن ساق معروف است كه آن محراب و تيزى ايوان و عمارت و پل رودخانه باشد و به معنى باز شده و گشوده هم آمده است و نوعى از جامه هم هست و آن فرجى و جبهء پنبهدار باشد و طيلسان و ردا را نيز گفتهاند و به اين معنى و به معنى اول عربى است و به معنى يك تا باشد كه در برابر جفت است