دوم اول ماهست « 1 » باصطلاح پارسيان « 2 » .
دقيقى گفت
بيت
بهرامى آنگهى كه بخشم افتى « 3 » * بر گاه اورمزد « 4 » در فشانى « 5 »
اورند « 6 » : بها و زيبايى باشد « 7 » . فردوسى گفت :
بيت
سياوش مرا همچو فرزند بود * كه با فر و با برز « 8 » و اورند « 9 » بود
و هم او گفت : بيت
گر ايدون كه آيد ز مينو « 10 » سروش * نباشد بدان فر « 11 » و اورند « 12 » و « 13 » هوش « 14 »
اينند « 15 » : همچون « اند » باشد « 16 » يعنى شمارى « 17 » مجهول « 18 » كه نامش معلوم نباشد « 19 » . رودكى گفت :
بيت
جهان اينست و چونين است « 20 » تا بود * و همچونين بود اينند « 21 » بارا
فصل « 22 » باء
باد غرد : « 23 » طرز « 24 » بود اعنى خانهء « 25 » تابستان و بعضى آن را « طنبى » : گويند « 26 » . ابو شكور گفت :
بيت
بسا جاى كاشانه و باد غرد « 27 » * به دو اندرون شادى [ و ] نوشخورد « 28 »
برد : بفتح باء آن بود كه گويند : « از راه دور گرد « 29 » » اغاجى گفت :
بيت
بيره نروم تام نگويند به راه « 30 » آى « 31 » * بر ره نروم تام نگويند « 32 » ز ره برد
فصل پى « 33 »
پازند « 34 » : اصل كتاب صحف ابراهيم عليه السلام است و « 35 » ابستا گزارش « 36 » آن يعنى تفسيرش « 37 » .
فرخى گفت :
بيت
زو دوست ترم هيچكسى « 38 » نيست و گر « 39 » هست * آنم كه همىگويد پازند « 40 » قرانست
هامش
( 1 ) - د : ( ب ) روز اول است از ماه / ك : روز اول ماه
( 2 ) - ك : « باصطلاح پارسيان » ندارد
( 3 ) - ط :
بهرامى خشم چون نمائى / د : بهرامى آنگهى بخشم افتى ( دهخدا در حاشيه : بخشم آئى ) متن از « لف 94 »
( 4 ) - ط : اورمژد / د : اورمزد
( 5 ) - د : درفشان / « لف » : درفشانى / ك : مثال و گويندهء آن را ندارد . / فروزانفر : « در اين بيت هم بمعنى اول است »
( 6 ) - ط / ك : اورند ( بدون اعراب )
( 7 ) - د : و زيبايى [ و ] فرهى باشد / ك : تدبير و زيبائى است
( 8 ) - د : برر
( 9 ) - د / ك : اورند ( با اعراب )
( 10 ) - ط : ايدونك اندر / د : اندرون كه
( 11 ) - ط : بان / د : « بدان » ندارد ( در حاشيه : بدان )
( 12 ) - د : فرآورند
( 13 ) - ط : « و » ندارد
( 14 ) - ك : دو شاهد را ندارد
( 15 ) - ط : اتليشد / د : ايتند / ك : انليشد
( 16 ) - د :
اندست / ك : انداست
( 17 ) - د / ك : شمار
( 18 ) - د : مجهول است
( 19 ) - ك : كه كس آن را ندارد
( 20 ) - ط :
حتين ( ظ : چنين ) است و تا
( 21 ) - ط : ايلشد / د : ايتند
( 22 ) - ك : ندارد
( 23 ) - ط / ك : باد غرد ( بدون زبر ) / د : باذ عرد ( دهخدا در حاشيه : باد غر )
( 24 ) - د / ك : طرز
( 25 ) - ط / د . جاى
( 26 ) - د :
گويد .
( 27 ) - ط : بسا جائى كاشانه باد غرد
( 28 ) - د : خوش خورد / لغتنامه ذيل لغت ابو شكور : « بساخان و كاشانه و باد غرد »
( 29 ) - ط : « آنست كه گويند از راه دور آيد »
( 30 ) - ك : برآه
( 31 ) - ط : ائى
( 32 ) - د / ك : نگويند
( 33 ) - ط : عنوان را ندارد
( 34 ) - ط : پاژند
( 35 ) - د : ابراهيم است عليه الصلاة و السلام
( 36 ) - ط : الستاكدارش
( 37 ) - ط : تفسير / ك : ابراهيم است و ابستا تفسير آن
( 38 ) - د : هيچ كس ( در حاشيه : كسى )
( 39 ) - ط : ووگر
( 40 ) - ط : پازند و قرانست