انى تركت بها الآمال « 1 » مثمرة * لا ارتجى بعدها ان يثمر « 2 » الامل
هينى اطلعت على اروند ثانية * هل للشباب الذى ضيعته « 3 » بدل « 4 »
سيوم تجربه و آزمايش بود .
الوند : بلام « 5 » كوه همدانست . ( شاعر گفت به زبان پهلوى : [ بيت ]
خيزهء دايا « 6 » كى زممان وى ته خوش نى * كوه الوند و دامان وى ته خوش نى
ارته اويان خويش و نازنينان * جما شامان « 7 » و بامان وى ته خوش نى ) « 8 »
اند « 9 » : چند معنى دارد اول « 10 » چنان كه چنين بود .
رودكى « 11 » گفت :
بيت
دل كه با پيشيار « 12 » بنمايى « 13 » * دل تو خوش كند بخوش « 14 » گفتار
باد « 15 » يكچند بر تو پيمايد « 16 » * اند كورا « 17 » روا بود « 18 » بازار « 19 »
دوم « 20 » شمارى بود كه عدد آن معلوم نباشد « 21 » .
حكيم سوزنى « 22 » گفت :
بيت
صد هزار و اند « 23 » سال اندر جهان باقى بمان * كس ندانست و نداند در جهان « 24 » تفسير اند « 25 »
سيوم « 26 » بمعنى شكر باشد « 27 » . حكيم « 28 » رودكى « 29 » گفت :
بيت
اندى كه امير ما باز آمد پيروز « 30 » * مرگ از پس ديدنش روا باشد و « 31 » شايد « 32 »
اورمزد : « 33 » دو معنى دارد « 34 » اول نام مشتريست ( ابو شكور گفت :
[ بيت ]
نه بهرام گوهرت و [ نه ] اورمزد * فرزدى و جاويد نبود « 35 » فرزد ) « 36 »
هامش
( 1 ) - ط : الاول / د : « الاول » ندارد ( دهخدا : املى ؟ ) متن از فروزانفر
( 2 ) - ط : يثمره
( 3 ) - ط : صيفه
( 4 ) - د : ( ج ) / ك : « اروند - دجله و كوه الوند و تجربت و آزمايش بود » و شاهدها را ندارد . از اين قطعهء عربى بيت اول و سوم ذيل لغت « اروند » در لغتنامه نقل شده و نقل بيت دوم و ذكر مأخذ ظاهرا فراموش شده است
( 5 ) - ك : ندارد
( 6 ) - دهخدا : « خذه دايه : خدا داند »
( 7 ) - د : شان و ( متن از دهخدا )
( 8 ) - داخل دو هلال فقط در « د » آمده است
( 9 ) - ط : الد / ك : اند ( با زبر )
( 10 ) - د : ( 1 )
( 11 ) - د : رودكى
( 12 ) - ط : پيشمار ( كذا )
( 13 ) - « لف 94 » : ( « رك تو تا پيش يا بنمايى » و در حاشيه :
« رك كه با اندشار بنمائى ( ؟ ) » / دهخدا : « دلت تا پيش يار . . . » يغما شمارهء 11 سال 3 )
( 14 ) - د : بخويش
( 15 ) - د : باذ
( 16 ) - بنمايد
( 17 ) - « لف » : گو
( 18 ) - د : شود
( 19 ) - ك : معنى اول و شاهد آن را ندارد / « لف 94 » در حاشيه ، مصراع چهارم را چنين دارد : « اندر آتش روا شود بازار »
( 20 ) - د : - [ ب ]
( 21 ) - ك : عدديست كه آن را نتوان دانست
( 22 ) - د : « حكيم » ندارد
( 23 ) - ط : صد هزاراناند
( 24 ) - د :
« جهان » ندارد ( دهخدا در حاشيه : « كرد ؟ يعنى « داند كرد ؟ » )
( 25 ) - د : اندرا
( 26 ) - د : ( ج )
( 27 ) - د : بود
( 28 ) - د : « حكيم » ندارد
( 29 ) - د : رودكى
( 30 ) - ط : شاد آمد و فيروز
( 31 ) - « و » ندارد
( 32 ) - ك : شاهد و نام گويندهء آن را ندارد . بيت دوم اين قطعه ذيل لغت « شغك » آمده است بلغت « شغك » رجوع شود [ « دور نيست . . . در بازگشت امير نصر . . . ببخارا سروده شده باشد . » شعر و شاعرى رودكى سخنرانى و تحرير استاد فروزانفر مجلهء دانشكدهء ادبيات سال ششم شمارهء 3 و 4 ص 97 ) ]
( 33 ) - ط : اروند / د : اورمزد
( 34 ) - ك : ندارد
( 35 ) - د : نبوده
( 36 ) - د : داخل دو هلال فقط در « د » آمده ( تصحيح شعر از « لف 94 » و يادداشت دهخدا كه تمام بيت را در حاشيهء « د » نوشته است )