( كلوخ ) « 1 » : خشت پاره « 2 » بود . منجيك گفت :
بيت
اندر جهان كلوخ فراوان بود وليك « 3 » * روى تو آن كلوخ كزو « 4 » كون كنند پاك
كيخ « 5 » : چرك باشد .
فصل لام « 6 »
لاخ : معدن سنگ باشد و سنگستان ( را سنگلاخ از آن جهت گويند كه معدن سنگ است ) « 7 »
فصل ميم
مخ « 8 » : لجامى « 9 » باشد گران كه بر سر اسپان و استران بىفرمان كنند و رام « 10 » شوند « 11 » .
منجيك « 12 » گفت :
بيت
بور « 13 » هيدخى و همى نهى « 14 » مخ « 15 » * بر كرهء توسن نجاره « 16 »
ماخ : [ نبهرهء ] زر و سيم باشد « 17 » . عسجدى گفت :
بيت
جوان « 18 » شد حكيم ما « 19 » و جوانمرد و دل فراخ « 20 » * يكى پيرزن خريد « 21 » بيك مشت سيم « 22 » ماخ
و ديگرى گفت :
بيت
اندر « 23 » بن كيسه سيم تو يكسر ماخ * هان تا نزنى « 24 » پيش كسان دم گستاخ
فصل نون « 25 »
نخ : چند معنى دارد اول تار ابريشم بود « 26 » . عنصرى گفت : بيت
بيوفائيست « 27 » دوخته به دو نخ * بيوفا هست هيزم دوزخ « 28 »
فردوسى گفت :
بيت
گدازنده « 29 » همچون « 30 » طراز نخم « 31 » * تو گويى كه در « 32 » پيش آتش يخم « 33 »
دوم نام ديو « 34 » باشد . شاعر « 35 » گفت :
هامش
( 1 ) - ط : اين كلمه را ندارد ولى معنى آن و مثال را دارد / ك : اين لغت و مثال را ندارد
( 2 ) - د : باشد
( 3 ) - ط : همى
( 4 ) - د : كرمد
( 5 ) - ك : كخ
( 6 ) - د - لا - گ : عنوان را ندارد
( 7 ) - داخل دو هلال فقط در « د » آمده / ك : معدن سنگستان باشد
( 8 ) - د : مخ
( 9 ) - د : لغامى ( دهخدا در حاشيه : لغام بمعنى لجام و لگام ؟ )
( 10 ) - د : تا بدان سبب رام
( 11 ) - ك : لجاميست كه بر سر اسپان كنند تا رام شوند
( 12 ) - ط : منجنك
( 13 ) - ط : بود / د : توو / لف فرس 77 » تو ( متن باستناد معنى « هيدخ » كه در اين كتاب آن را « اسپى نيك خصلتى بود اعنى بور « معنى مىكند . رجوع شود بلغت « هيدخ » در پايان اين باب )
( 14 ) - ط : « نهى » ندارد
( 15 ) - د : مخ
( 16 ) - ط : توبخاژه / د : بچاره / « لف » : بيچاره ( متن از دهخدا : « نجاره بمعنى خوش نجاره بمعنى اصيل - يغما شمارهء 10 سال 3 ) / ك : اين مثال را ندارد
( 17 ) - د : « هرچه نبهره و حقير باشد و خوان ( ؟ ) بود مانند سيم و زر و مردم دون همت و سفله و غير آن / ك : « زر سفيد است »
( 18 ) - ط : چون
( 19 ) - ط : « و » ندارد
( 20 ) - د : جوانم دو دل فراخ
( 21 ) - ط : يكى پيره زن
( 22 ) - ك : زرماخ
( 23 ) - د : اى دربن
( 24 ) - د : « تا » ندارد ( در حاشيه : تا نزنى )
( 25 ) - ك : عنوان را ندارد
( 26 ) - د : ( 1 ) يكتا ريسمان / ك : اول بمعنى تار ابريشم است
( 27 ) - هست
( 28 ) - ك : مثال را ندارد
( 29 ) - د : گذرانده
( 30 ) - ط : همچو
( 31 ) - ط : نجم / د : طراز و تخم
( 32 ) - د : « در » ندارد
( 33 ) - د :
آتشست تخم / ك : اين مثال را هم ندارد
( 34 ) - استاد پورداود : « ديوى بنام نخ در ميان نامهاى ديوان نيافتهام . »
( 35 ) - رشيدى در لغت « نخ » اين شعر را به « نخشبى » نسبت داده مىنويسد : [ ظاهرا اين شعر نخشبى نيست شعر ديگرى است در هجو اهل « نخشب » چنان كه مصراع اول دلالت مىكند گويد : از نخشبى مدار طمع در جهان كرم ]