تشليخ « 1 » : سجاده بود « 2 » . ابو العباس « 3 » گفت :
بيت
اين سلب « 4 » من بين در ماه « 5 » دى « 6 » * ژنده « 7 » چو « 8 » تشليخ « 9 » در كشيان « 10 »
فصل چيم « 11 »
چخ : « 12 » چخيدن بود « 13 » . فردوسى گفت :
بيت
سپاه است « 14 » يكسر همه كوه مخ « 15 » * تو با پيل و با پيلبانان مچخ « 16 »
حكيم « 17 » سوزنى گفت :
بيت
زمانه سوى حسودت نگه كند كه منم * ورا غلام تو با خواجهء زمانه مچخ « 18 »
چخماخ : دو معنى دارد « 19 » اول كيسه باشد « 20 » از پوست كه مردم « 21 » با خويشتن دارند « 22 » از بهر شانه « 23 » و غير آن .
بوشكور گفت :
بيت
برد چخماخ من از جامه ولى جامه نبرد « 24 » * جامه از مشرعه بردند هم از اول تير « 25 »
دوم پرچهء « 26 » فولاديست كج كرده كه بر سنگ زنند و از آن آتش بيرون آيد « 27 » ( و چراغ افروزند ) « 28 »
حكيم « 29 » سوزنى گفت :
بيت
از آنكه تا بر همسايگان خجل نشود * همى زند ( زن من ) « 30 » سنگ يافه « 31 » بر ( چخماخ )
مرا ز جكجك « 32 » چخماخ « 33 » يافه « 34 » باز رهان * فرست هيزم تا ديگ بر نهد طباخ « 35 »
چرخ : چند معنى دارد . اول فلك ( ستارگان « 36 » ) است « 37 » . ( ابو شكور گويد : [ بيت ]
جهانديدهاى ديدم از شهر بلخ * ز هر گونه گشته بسر برش « 38 » چرخ ) « 39 »
دوم چرخه « 40 » باشد كه زنان بدان دوك « 41 »
هامش
( 1 ) - ط : تشنيح / ك : نشليخ
( 2 ) - ك : « حله و طيلسان و سجاده و ردا باشد »
( 3 ) - د : ابو العباس عباس / ك : ابو عباس
( 4 ) - ط : بيت
( 5 ) - د : در ماه در ماه ( مكرر )
( 6 ) - ط / د : ذى
( 7 ) - ط : زنده
( 8 ) - د : چون
( 9 ) - ط : تسبيح
( 10 ) - د : كيسيان / ك : بجاى بيت متن بيت ديگرى دارد كه اينست :تشليخ كشيشان بدريدند جوانان * ناگاه بديدند يكى كرد ستمگر( 11 ) - ط : جيم / ك : « فصل جيم » : ندارد
( 12 ) - ط : جخ
( 13 ) - ك : « جسبيدن ( ظ : چخيدن ) است » و دو شاهد را ندارد
( 14 ) - د : سپاهست
( 15 ) - ط : ميخ / د : وثخ
( 16 ) - ط : خخ
( 17 ) - د : « حكيم » ندارد
( 18 ) - ط : مخج / د : بحخ
( 19 ) - ك : ندارش
( 20 ) - ك : است
( 21 ) - د : و دايم مردم
( 22 ) - ك : با خود آويزند / د : آرند
( 23 ) - د : ز بهر
( 24 ) - د : از خانهء من جامه نبرد / « لف 82 » : از جامهء من جامه نبرد
( 25 ) - ط : نيز / د : بنر / متن از « لف » : ( قافيه با « حقير » ) / ك : « از بهر شانه » و تا آخر مثال را ندارد
( 26 ) - فروزانفر : « نيزه چه ؟ ، تيرچه ؟ » / د : آهن باشد كژ كرده / ك : آهن پارهايست
( 27 ) - ك / : آتش از آن بيرون جهد
( 28 ) - داخل دو هلال فقط در « د » آمده است .
( 29 ) - د : « حكيم » ندارد
( 30 ) - ط : داخل دو هلال را ندارد / د : زمن ( متن از دهخدا در حاشيهء نسخه )
( 31 ) - ط : نافه
( 32 ) - ط : چكچك
( 33 ) - ط :
چخماخ
( 34 ) - ط : بافه
( 35 ) - ك : اين دو بيت و گويندهء آن را ندارد
( 36 ) - داخل دو هلال فقط در « د » آمده / « لف 82 » : ستارگان
( 37 ) - د : بود
( 38 ) - د : كشتى بسجادش ( تصحيح دهخدا در حاشيه :
ز هر گونهء گشته بر سرش ) / متن از « لف 82 »
( 39 ) - داخل دو هلال فقط در « د » آمده است
( 40 ) - ط : جرخه / د : ( ب ) جرخ
( 41 ) - ط : دوك بان