گفت :
بيت « 1 »
خلافت جدا كرد سيپاليان « 2 » را * ز كتهاى زرين و شاهانه « 3 » زيور
( خواجو كرمانى در « سام نامه » گفته : [ بيت ]
سر هفته دادش كلاه و كمر * كت و تاج و منجوق و زرين سپر ) « 4 »
كاشت : برگردانيده بود .
كبت : « 5 » بكسر كاف « 6 » مگس « 7 » انگبين است و عرب « نحل » گويد . « 8 » رودكى گفت :
بيت « 9 »
همچنان كبتى « 10 » كه دارد انگبين * چون بماند « 11 » داستان من بدين
كبست : « 12 » « حنظل » باشد . حكيم سوزنى گفت :
بيت
بكام حاسد او چون كبست بادا نوش * بكام تابع او همچو « 13 » نوش باد كبست
گفت : بفتح كاف از هم باز شكافته بود « 14 » . عنصرى گفت :
بيت
خروش « 15 » از بر كوس « 16 » لشكر برفت « 17 » * تو گفتى دل سنگ خارا بكفت
كلات : ديهى بود بر بلندى يا قلعه « 18 » . دقيقى گفت :
بيت
تير « 19 » تو از كلات فرود « 20 » آرد ( هژبر « 21 » ) * تيغ تو از فرات برآرد نهنگ را
كلفت « 22 » : منقار بود . رودكى گفت : بيت
زان كور ابرى بار شكار * كلفتش بسدين تيش زرين « 23 » ( كذا )
كوس و كوست : آسيب « 24 » و درهم كوفتن باشد « 25 » . بوشكور « 26 » گفت :
بيت
شاكر نعمت نبودم يافتى « 27 » * تا زمانه « 28 » زد مرا ناگاه كوست
كوى يافت : « 29 » حرامزاده بود .
فصل گاف « 30 »
گست : « 31 » زشت بود « 32 » . عماره گفت :
بيت
دلبرا اين رخ تو بس خوب است * گرچه با يار كار گست كنى « 33 »
هامش
( 1 ) - ك : اين مثال را ندارد
( 2 ) - ط : چه گردد ساليان ( تصحيح از ديوان فرخى و در ديوان بجاى « سيپاليان » آمده است : « چيپاليان » )
( 3 ) - ط : شاهان
( 4 ) - داخل دو هلال از « ك »
( 5 ) - ط / ك :
كيت
( 6 ) - ك : ندارد
( 7 ) - ط : « مگس » در حاشيه به خط كاتب
( 8 ) - ك : گويند
( 9 ) - ك : مثال را ندارد
( 10 ) - ط : كيتى
( 11 ) - « لف 35 » : چون نماند . ( دهخدا : « چون بماند » يغما شمارهء 9 سال 3 ) .
( 12 ) - ك : « كبست :
حنظل باشد و آن درختى است ( فروزانفر : و آن رستنى است ، ظ ) مثال هندوانه و خيار زهرش نيز گويند »
( 13 ) - ك : همچه
( 14 ) - فروزانفر : ( مسامحه در تعريف ) / ك : « گفت : شكافته باشد و انار شكافته را كفيده گويند »
( 15 ) - ط : خروس
( 16 ) - ك : كوش
( 17 ) - ك : بگرفت
( 18 ) - ك : قلعه باشد
( 19 ) - ك : تيغ
( 20 ) - ك : فرور
( 21 ) - ط : داخل دو هلال را ندارد
( 22 ) - ك : اين لغت را ندارد
( 23 ) - « لفپد 86 » : ( « از آن كوز ابرى باز كردار كلفتش بسدين و تنش زرين » . نيز در احوال و اشعار رودكى ج 3 ص 1067 به همين ترتيب ضبط شده )
( 24 ) - ط : و آسيب
( 25 ) - ك : است
( 26 ) - ك : ابو شعيب
( 27 ) - ك : يافتم
( 28 ) - ك : تازيانه
( 29 ) - ك : « كوى بافت - يعنى حرامزاده »
( 30 ) - ك : عنوان را ندارد
( 31 ) - ط / ك : كشت
( 32 ) - ك : يعنى زشت و ناپسند
( 33 ) - ك : « دلبرا اى رخ بس خوبست گرچه با بار كار كشت كنى ( كذا ) »