( و سراج الدين قمرى گفت : [ بيت ]
نقش فلك چو مىنگرى پاك باز شو « 1 » * زيرا كه مهره دزد حريفست بس دغا ) « 2 »
ديبا « 3 » : حرير « 4 » باشد . امير معزى گفت : بيت
ز مشك سلسلهوارى « 5 » نهاده بر « 6 » خورشيد * ز سبزه دايره « 7 » وارى كشيده بر ديبا « 8 »
( و پدرم گفت : [ بيت ] « 9 »
صحن بستان راز بهر مقدم سلطان گل * همچو سقف آسمان پر فرش ديبا كردهاند
و نظامى گفت : [ بيت ] « 10 »
چو ديباى رومى بمشك ختن * بشد شاه چون ماه در انجمن )
( فصل راء
ربا : يعنى رباى . منجيك گفت : [ بيت ]
ميان نرگسان اندر سرشك جان ربا دارد ) « 11 » * سرشك جان ربا ديدى ميان نرگسان اندر
رخشا : بفتح راء « 12 » رخشان بود « 13 » . دقيقى گفت : بيت
جمال گوهرآگينست « 14 » چون زى قبلهء ترسا * گهر بميان زر « 15 » اندر چنانچون كوكب رخشا « 16 »
روا : قبول باشد « 17 » . حكيم « 18 » سوزنى گفت : بيت
ناصر ويست دين خدا و رسول را * نصرت بجز ورا بجهان كى بود روا
و « 19 » امير معزى گفت : بيت
ليكن ز نزد تو بضرورت همىروم * در شرع كارها بضرورت بود روا
و هم او گفت : بيت
بخامهء تو شود حجت فتوح روان * بنامهء تو شود حاجت ملوك روا
و حكيم انورى گفت : بيت
بهرچه گويى قول تو بر زمانه « 20 » روان * بهرچه « 21 » خواهى حكم تو بر ستاره روا « 22 »
روهينا : گوهر آهن بود « 23 » .
فصل زاء « 24 »
زيبا : نيكو بود . پدرم « 25 » گفت رحمه اللّه « 26 » : بيت
نو عروسان چمن بر تختگاه باغ و راغ * جلوه بر نظارگان بنگر « 27 » چه زيبا كردهاند
و « 28 » كمال [ الدين ] اسماعيل گفت : بيت
نه « 29 » هم زوالپذيرى « 30 » و زير خاك شوى * خود آفتاب گرفتم ترا بزيبايى « 31 »
( فصل سين )
« 32 » سا : خراج « 33 » باشد . عسجدى گفت : بيت
تا هند ز روم لاجرم شاها « 34 » * گيتى همه زير باج وسا « 35 » كردى « 36 »
( و حكيم ناصر خسرو گفت : [ بيت ]
هامش
( 1 ) - د : شود
( 2 ) - اين مثال و گوينده فقط در « د » آمده است
( 3 ) - ك : ديبآ
( 4 ) - د :
جوهر ( در حاشيه : حرير )
( 5 ) - د : دارى
( 6 ) - ط : از
( 7 ) - د : ز شير دائره دارى
( 8 ) - ك : اين مثال را ندارد
( 9 ) - ط / ك : اين مثال را ندارد
( 10 ) - اين مثال را « ك » دارد .
( 11 ) - داخل دو هلال فقط در « د » آمده
( 12 ) - ك : ندارد
( 13 ) - د / ك : « بود » ندارد
( 14 ) - د : گوهرى گينست
( 15 ) - ط : كهرتمنان ( لفع 9 :
« . . . . گوهر آگينت چو زرين قبلهء . . . زر بود . . . » لفس 9 : « . . . ژى . . . ميان زر گهر اندر چنان كه . . . » )
( 16 ) - ك : اين مثال را ندارد
( 17 ) - ك : قبول و فرمانبردارى باشد
( 18 ) - د : « حكيم » ندارد
( 19 ) - ط :
« و » ندارد
( 20 ) - د : « بر زمانه » ندارد
( 21 ) - د : چه
( 22 ) - ك : شاهد ها را ندارد ( فروزانفر :
روا در همه امثله بمعنى جايز و مباح است »
( 23 ) - ك : گوهر آتش است .
( 24 ) - ك : عنوان را ندارد
( 25 ) - ط / د : و پدرم
( 26 ) - د : ندارد / ك : رحمت اللّه گفت
( 27 ) - ط : « بنگر » ندارد / ك : جلوه بر طاووس زرين بين چه
( 28 ) - ط / د : « و » ندارد
( 29 ) - ط : زهم
( 30 ) - د : پذيرد ( در : حاشيهپذيرى و )
( 31 ) - در « د » اين مثال مقدم بر مثال پيش ضبط شده است / ك : اين مثال را ندارد
( 32 ) - داخل دو هلال فقط در « د » آمده
( 33 ) - ك :
خراج و پاژ
( 34 ) - ك : شاه
( 35 ) - ط : ساج و با / د : زير و پاروسا ( در حاشيه : باژوسا )
( 36 ) - ك : همه زير سا نمودى