كاوك : آشيانهء هر مرغى باشد « 1 » .
كاونجك « 2 » : خيار و بادرنگ باشد كه سبز و بزرگست . منجيك گفت :
بيت « 3 »
زينسان كه كس تو مىخورد خرزه * سيرش نكند خيار و كاونجك
كبوك « 4 » : مرغيست آسمانگون چند باشه و او را از جنس خويش جفتى نبود و گرد مرغى ديگر برود تا ازو بچه بياورد .
كرك : بفتح كاف و راء « 5 » مهمله به زبان بخارا « آسمانه » را گويند .
كراك « 6 » : براء مهمله و بروايتى براء معجمه فارسى مرغى است سياه و سفيد و چند خطافى و بر لب آب نشيند و دمى دراز [ دارد ] و آن را مىلرزاند و آن را « دم سنجك » نيز گويند .
دقيقى گفت :
بيت
چنان انديشد « 7 » او از دشمن خويش * كه باز تيز چنگال از كراكا « 8 »
كسك [ كشك ] : بسين مهمله و قيل معجمه « 9 » « عقعق » باشد « 10 » و آن مرغى است . محمودى گفت :
بيت « 11 »
هرگز نبود « 12 » شكر بشورى چو نمك * نه گاه شكر « 13 » باشد چون باز ، كسك [ كشك ]
كلك « 14 » : بكسر كاف اول و سكون لام و كاف دوم در اصل لغت فرس « 15 » ( نى ) را گويند و قلم را باستعارت كلك گويند . عسجدى گفت :
بيت
كلكت چو مرغكيست دو ديده پر « 16 » آب مشك * وز بهر خير و شر دو زبانست و تن يكى
كلك : بكسر اول و لام و سكون كاف دوم « احول » باشد « 17 » يعنى « لوچ » . ابو العباس گفت :
بيت « 18 »
ز فروغش بشب تارى صد « 19 » نقش نگين * ز سر كنگره بر خواند مرد كلكا « 20 »
كليك : « 20 » بفتح كاف اول و كسر و لام و سكون ياء و كاف دوم هم « احول » باشد . مظفرى گفت :
بيت
چون ببينم ترا ز بيم « 21 » حسود * خويشتن را كليك سازم زود « 22 »
كوك « 23 » : كاهو باشد كه بعضى « تره » خوانند طبعش سرد و تر است . لبيبى گفت :
هامش
( 1 ) - ك : مرغست
( 2 ) - ط : كلويخك
( 3 ) - ك : مثال را ندارد
( 4 ) - ك : « كبوك - مرغيست آسمانگون و از جنس خويش جفت او نباشد »
( 5 ) - ط : برايى
( 6 ) - ك : « كراك - براء مهمله مرغيست سياه و سپيد و دمى دراز دارد و مىلرزاند و دم سنجك نيز گويند » / وفائى : « بروايتى كپاك به پى سه نقطه »
( 7 ) - ك : انديش
( 8 ) - ك : شير و چنگال كراكا
( 9 ) - ك : كاف معجمه
( 10 ) - ك : است
( 11 ) - ك : مثال را ندارد
( 12 ) - ط : نشود
( 13 ) - ط : نه كاسه سبك ( متن از « لف 297 » و در حاشيه : اين شكر بمعنى شكار است )
( 14 ) - ك : « كلك - در اصل لغت فرس نى را گويند و قلم را باستعارت آنكه رانند تير گويند » و مثال را ندارد
( 15 ) - ط : لغت فرس ، فرس را گويند ( كلمهء فرس مكرر آمده اولى در پايان و دومى در آغاز صفحه )
( 16 ) - دهخدا : « دو ديده بر . . » ( دانش سال 3 شمارهء 11 )
( 17 ) - ك : به سكون كاف احول را گويند
( 18 ) - ك : مثال را ندارد
( 19 ) - « لف 290 » : شد
( 20 ) - ك : « كلنك ( كذا ) - هم احول باشد » و مثال را ندارد
( 21 ) - ط : بينم
( 22 ) - ط : زدود ( متن از « لف 272 » )
( 23 ) - ك : « كوك - كاهو باشد و تره نيز خوانند » و مثال اول و دوم را ندارد