گودرز : « 1 » مرغى باشد كه بر آب نشيند « 2 » .
فصل لام « 3 »
لغز : « 4 » فرو خزيدن « 5 » بود « 6 » يعنى افتادن . آغاجى گفت :
بيت
ترست زمين ز ديدگان من * چون پى بنهم فرو همى لغزم « 7 »
فصل ميم « 8 »
ماز : « 9 » دو معنى دارد اول « 10 » شكاف باشد كه در ديوار افتد . دوم « 11 » شكنج باشد كه در چوب افتد و آنچه بدان ماند . شهيد گفت :
بيت
اى من رهى « 12 » آن روى چون قمر * و آن زلف شبه رنگ پر ز ماز
مرز : « 13 » سرحد بود . فردوسى گفت :
بيت
بسنده كند زين جهان مرز خويش * بداند مگر مايه « 14 » و ارز خويش
ميز : « 15 » بكسر ميم آب تاختن بود « 16 » . خسروى گفت :
بيت
گر كند هيچگاه قصد گريز « 17 » * خيز و ناگه بكوشش اندر ميز
فصل نون « 18 »
نخيز : دو معنى دارد اول « 19 » ( موضعى را گويند كه جوب در آن كشته باشند و به زبان اذربيجان « كردو » خوانند . دوم « 20 » ) كمين باشد « 21 » .
عسجدى گفت :
بيت
يكى از جهان جهنده چو بادى * يكى از نخيزى « 22 » خزنده چو مارى « 23 »
نخچيز : « 24 » پيچيدن بود . رودكى گفت :
بيت
دارى مرا بد آنكه فراز آيم « 25 » * زير دو زلفكانت بنخچيزم
نخراز : پيشرو گلهء گوسفند « 26 » باشد .
نغز « 27 » : نيكو و زيبا باشد و عجيب و بديع در نيكويى . خسروى گفت :
بيت
اى غاليه زلفين ماه پيكر * عيار و سيه چشم و نغز و دلبر « 28 »
هامش
( 1 ) - ك : « گودرز - مرغيست كه به آب نشيند بيشتر اوقات »
( 2 ) - د : بنشيند
( 3 ) - ك : عنوان را ندارد
( 4 ) - ك : « لغز - افتادن باشد » و شاهد را ندارد
( 5 ) - ط : فرو خريدن
( 6 ) - د : باشد
( 7 ) - در « د » در حاشيه خوانندهاى اين بيت حافظ را يادداشت كرده است بشاهد لغز :« دلا معاش چنان كن گرت بلغزد پاى * فرشتهات به دو دست دعا نگه دارد »( 8 ) - ك : عنوان را ندارد
( 9 ) - ك : « ماز - شكاف ديوار و شكنج و پيچ در هر چيز باشد . شهيد گفت :بقربان زلف شبه رنگ پر ماز * توان كشت دايم نه يكچند وقتى ( كذا ) »( 10 ) - د : « 1 »
( 11 ) - د : « ب »
( 12 ) - د : ره
( 13 ) - ك : « مرز - سرحد بود » و شاهد را ندارد
( 14 ) - ط : بگرمايه
( 15 ) - ك : « منيز ( كذا ) - آب انداختن است »
( 16 ) - د : باشد
( 17 ) - د : هيچ كار ( در حاشيه مانند متن ) قصد كريذ / ك : هيچ كار وقت گريز
( 18 ) - ك : عنوان را ندارد
( 19 ) - د : « 1 »
( 20 ) - د : « ب »
( 21 ) - د : بود
( 22 ) - ك : « بخيز بمعنى كمين است »
( 23 ) - ك :« يكى از جهان جهنده چه باذ * يكى از نخيزى دونده چه عمر ( كذا ) »( 24 ) - ك : « نخچيز - پيچيدن است » و مثال را ندارد
( 25 ) - ط / د : بدانكى مرا فرازانم ( متن تصحيح دهخدا در حاشيهء « د » )
( 26 ) - ط / د ( متن تصحيح دهخدا در حاشيه )
( 27 ) - ك : گوسفندان است
( 28 ) - ك :
« نغز - يعنى نيكو و زيبا » و مثال را ندارد