تركيبات شيميايى
نرگس گياهى است سمّى [ ليو ] . از نظر تركيبات شيميايى از گياه مواد ليكورين « 1 » [ يامانوچى در آزاهينا و سوجىئى ] ، تازتين « 2 » [ روا ] . و ناركوتين « 3 » يافت مىشود . در پياز آن مادهاى به نام نارسىسين « 4 » وجود دارد . ملح كلريدرات نارسىسين به مقدار كم قىآور است .
در گزارش ديگرى آمده است كه علاوه بر آلكالوئيد تازتين در پياز آن آلكالوئيد سوئىزنين « 5 » مشخص شده است
. [ G . I . M . P ]
خواص - كاربرد
نرگس اصولا از گياهان سمّى است بنابراين در مصرف آن بايد جانب احتياط را رعايت كرد و زير نظر پزشك مصرف شود . در چين و ژاپن بهطور كلى از نرگس گونه
N . tazetta
به عنوان داروى معالج بيمارىهاى زنانه استفاده مىشود . از پياز آن براى اخراج تكه استخوان از مرى استفاده مىشود و به صورت ضماد براى انواع ورمها [ استوارت ] . از جمله براى ورم پستان ، جوشها و كوركها ، آبسهها و زخمها استفاده مىشود .
به عنوان ترياق براى پراكنده كردن سم و رفع درد ناشى از مسموميت گزندگان مصرف مىشود [ مك كلور و هوانگ ] . از شيرهء پياز آن براى بيمارىهاى چشم استفاده مىشود [ كاريونه - كيمورا - هو ] . گلهاى خشك آن يك داروى ضد تب براى زنان است [ ايچى مورا ] . پياز آن قىآور و قاعدهآور است .
نرگس از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى خيلى گرم و خشك است . در مورد خواص آن معتقدند كه بوييدن گل آن براى رفع سردرد بلغمى و سوداوى و باز كردن انسداد مجارى دماغ مفيد است و از زكام جلوگيرى مىكند . ضماد آن با عسل براى رفع تشنج اعصاب چشم مفيد است . خوردن پياز كوبيدهء آن يا پختهء آن با عسل ،
هامش
( 1 ) .Lycorine( 2 ) .Tazettine( 3 ) .Narcotine( 4 ) .Narcissin( 5 ) .Suizenine