7 - با پيشرفت علم طب و فراوان شدن پزشكان و رواج خدمات پزشكى در بين اقشار جامعه ، كه از نتايج بيرون آمدن از انحصار دربار و اشراف بود ، هزينههاى پزشكى نيز كاهش يافت و عدهاى از پزشكان بزرگ كمر به خدمت عموم مردم بستند .
8 - و بالاخره : « سيماى پزشك كه در آغاز معمولا زمينه مسيحى يا يهودى يا زردشتى داشت يا عملا به اين دينها متعلق بود ، بهكلى رنگ اسلامى پيدا كرد و سيماى اسلامى « حكيم » جانشين آن شد » . « 1 »
بررسى جنبههايى از طب اسلامى
الف - برترى آن بر طب يونان
بعد از آگاهى مسلمانان به نارسايىهاى پزشكى يونان به زودى خود به مرحلهاى از تكامل در اين علم رسيدند كه برترى آنان نسبت به پزشكان يونان آشكار گرديد .
« اگر در مقابل به نوشته كنيگستون
( Kingston )
درباره تاريخ و فلسفه طب اسلامى نظر افكنيم مىبينيم چنين مىنويسد : تا مدت مديدى چنين خيال مىكردند كه مسلمانان از نظر علمى و فلسفى بندگان پيرو مكتبهاى يونان بودند و تنها كارى كه كردهاند آن بوده كه منابع مزبور را به صورت فسيل نگاه داشتهاند بدون اينكه كوچكترين دخل و تصرفى در آنها بكنند ، ولى اين نظريه كاملا غلط است زيرا در آنوقت كه مسلمانان در افق پديدار گشتند تمدن يونان در حال افول بوده و طب منحصر به نوشتن اوراد و استعمال طلسم و جادو شده بود و حتى كتب علمى و فلسفى
هامش
( 1 ) - علم در اسلام ، ص 164 .