فصل سوّم : استقلال علمى پزشكان مسلمان
اولين سدشكنان مسلمان در برابر انحصارطلبان غير مسلمان علم پزشكى
بهرغم شرايط نامساعدى كه خلفا براى مسلمانان و پيشرفت علمى آنان فراهم آورده و ميدان فعاليت را در امر پزشكى بهطور كامل در اختيار غير مسلمانها قرار داده بودند ، تمدن اسلامى كه در آغاز شكوفائى و بالندگى خود قدرتى بيشتر از عوامل مخالف داشت - هرچند بخش مهّمى از اين توان بهخاطر اصطكاك با نيروهاى بازدارنده به هدر رفت - زمينههاى مستعدى را براى رشد علوم مختلف ، از جمله پزشكى ، فراهم مىكرد و مسلمانان با روحيهاى تشنهء آموختن از پاى ننشستند و به مبارزه با مشكلات برخاستند . پيامبر اكرم ( ص ) و جانشينان معصوم او تعاليم آسمانى اسلام را گسترش مىدادند و مسلمانان را به برنامههاى صحيح زندگى ، پاك كردن افكار خرافى ، روش درست بندگى خداوند ، كمك به بهبود شرايط زندگانى مسلمانان ، فكر كردن ، تعقل نمودن ، دانش آموختن ، نظم و برنامه در زندگى داشتن ، مراعات دقيق مسائل بهداشتى و تدبّر و فهميدن و ساير دستورات حياتبخش اسلام ، تشويق و