بتوانند هم خود با كمك كتابهاى طبى يونانى به تحصيل اين دانش بپردازند ، و هم با ترجمهء آن به ثروت و شهرت برسند ، كه بعدا در اين رابطه مطالب بيشترى خواهيم داشت .
5 - طرد مسلمانان از دائره علم پزشكى و انحصارى كردن و حتى خانوادگى نمودن اين دانش
در تاريخ پزشكى اشارات متعددى به اين موضوع وجود دارد كه به يكى دو مورد آن در اينجا اكتفا مىشود : « در مدرسهء طب بغداد ، مسيحيان كلاسهاى مخصوصى داشتند كه افراد غير مسيحى در آن پذيرفته نمىشدند » . « 1 »
به اين دليل : « شايد براساس همين سلطهء پزشكان مسيحى در امر طب است كه در ادب فارسى از كلمهء « ترسا » كه به معنى مسيحى است پزشك اراده شده است . سنائى غزنوى مىگويد :
ترا يزدان همى گويد كه در دنيا مخور باده * ترا « ترسا » همى گويد كه در صفرا مخور حلوا
ز بهر دين بنگذارى حرام از حرمت يزدان * و ليك از بهر تن مانى حلال از گفتهء « ترسا » « 2 »
نگاهى به تاريخ طب به خوبى روشن مىسازد كه امر طبابت در اين دوره حتى براى چندين نسل در خانوادههايى مثل « خاندان بختيشوع » و « حنين بن اسحاق » و غيره انحصارى و موروثى شده بود و رياست بر ساير طبيبان ( حتى مسيحى ) دربار خلفا در زمان طبيبان خاندان بختيشوع در دست آنان براى چندين نسل باقى ماند .
هامش
( 1 ) - تاريخ پزشكى ايران ، ص 254 .
( 2 ) - دانشنامه در علم پزشكى ، ص 15 مقدمه .