فيستول يا كيسه چركى كنار مقعد يا در حفره زير استخوان دنبالچه
گاه ميكروب در فضاى زير ستون مهرهها بين مقعد و استخوان دنبالچه و گاهى در كنار مقعد متمركز شده و كيسه چركى درست مىكند و اين كيسه پر از چرك گاه داراى مقدارى موهاى برگشته و در آن قرار گرفته است كه در اين صورت آن را كيست موئى گويند و گاه بدون مو و ساده مىباشد بههرحال هرچند ماه يك بار عفونت زياد مىشود و دهان باز كرده مقدارى چرك از آن خارج مىشود و ممكن است بطور موقت دهان آن بسته شده و به ظاهر سالم به نظر برسد امّا پس از مدتى مجددا متورم و دردناك مىگردد . بعضى از اين فيستولها دهانه كوچكى دارند و مرتب از آن عفونت خارج مىشود براى مداواى اين فيستولها به دو طريق مىتوان عمل نمود يكى از طريق جراحى و برداشتن كليه كيسه چركى و ديگرى با روش سنتى .
در طب سنتى ابتدا لازم است پودر كافور و طباشير را با سركه روزى چند بار روى ورم يا كيسه چركى بمالند تا ضد عفونى شده و از پيشرفت آن جلوگيرى و بهبود آن را تسهيل نمايد در ثانى مقدارى آرد جو و گل يا دانه ختمى و گل بابونه و برزك را پودر كرده با شير درآميزند به صورت خمير نرمى شود چند نوبت روى آن بگذارند تا ورم نرم شود و دهان باز كند و عفونت از آن خارج گردد . درصورتىكه پوست آن ضخيم باشد و به آسانى دهان باز نكند بايد مقدارى نمك طعام را با زرده تخممرغ خانگى مخلوط كنند به صورت مرهم درآيد از اين مرهم هر نقطهاى كه نرمتر باشد چند نوبت بگذارند تا دهان زخم را باز كند سپس مقدارى زاج سفيد را خوب بكوبند پودر شود از اين پودر به دهن باز شده زخم بريزند تا دهان زخم قبل از خارج شدن كل عفونت بسته نشود سپس مرهمى كه با كتيراى گون و گل ارمنى درست مىشود با قدرى مرهم ابيض بهطورىكه مرهم لعابى دو برابر و مرهم ابيض يك برابر را باهم مخلوط كرده در دهان زخم بگذارند تا عفونت را بيرون بكشد و خميرى كه از گل ختمى و آرد جو و غيره درست كردهاند بالاى آن روى همه ورم بگذارند خمير زخم را مىرساند و مرهم عفونت را بيرون مىكشد پس از رسيدن چرك بتدريج از اطراف بملايمت بفشارند تا عفونت كلا از داخل كيسه چركى خارج گردد پس از خارج شدن تمام چرك از مرهمى كه با زفت و كندر و سرنج و روغن كنجد درست مىشود و مرهم داخليون نام دارد چند روز در دهان زخم بگذارند دهان زخم بسته مىشود . امّا اگر احتمال وجود عفونت در داخل كيسه چركى مىرود لازم است كه شحم حنظل را بجوشانند صاف كنند از آب صاف شده آنكه قدرى رقيق باشد با سرنگ چند روزى صبح و شب داخل زخم را شستشو كنند معمولا دهان زخم پس از تخليه عفونت خود بهم مىآيد و بسته مىشود اگر بسته نشد و عفونتى هم در بين نبود مىتوان از مرهم داخليون استفاده نمود .