7 - هم بوسيله آزمايش و هم بوسيله سنوگرافى وجود سنگ در كليهها يا حالب شخص مشخص مىگردد
مداوا : اطباء سنتى جهت دفع سنگهاى كليوى و مجارى ادرارى ابتدا داروهاى پاك كننده رودهها را تجويز مىكنند تا رودهها از مواد دفعى و گازها و بخارات تخليه شوند و اين عمل بتجربه رسيده است كه در دفع سنگهاى كليه يك عمل مقدماتى مفيد بوده است اگر بيمار گرم مزاج باشد از منضج و مسهلهاى سرد مزاج بايد استفاده شود و سپس داروهاى مدر و دفعكننده يا خردكننده سنگهاى كليوى تجويز شود و اگر بيمار سرد مزاج باشد بايد از داروهاى گرم مزاج استفاده شود از داروهاى دفع كننده سنگهاى كليوى چند نمونه را يادآور مىشود :
1 - مقدار 30 گرم پودر صدف كك ( گوشماهى ) را در حدود 700 گرم آبليمو ريخته چند روز بگذارند تا صدف در آبليمو خوب حل شود روزانه يك استكان از اين دارو را صبح ناشتا يا حدود ساعت ده صبح كه معده خالى است بخورند و فعاليت كنند تا سنگ دفع شود .
2 - خارخسك صد گرم ، بنسر ( بنسل ) سى گرم ، كاكنج 30 گرم ، تخم كاهو سى گرم مجموع را قدرى بكوبند سه قسمت كنند و هر قسمت را بجوشانند صاف كنند و آب صاف شده را يك روز تا عصر بخورند و اين عمل را تا سه روز ادامه دهند .
3 - صدف تخممرغ را بسوزانند تا به ذغال تبديل شود از اين ذغال با آب جوشانده خسك دانه هر نوبت ده گرم را صبح و عصر بخورند تا سه روز و مقدارى عرق خارشتر را همراه آن چند روز صبح و عصر ميل كنند
4 - براى افرادى كه مزاج سرد و مرطوب دارند و كليه آنان سنگ دارد پودنه و توكليجه ( مشك طرا مشيع ) و پوست خربزه پودر گرده را بجوشانند و روزى سه بار و هربار يك ليوان از آب صاف شده بخورند .
كهير ( شرى )
كهير عبارتست از پيدايش جوشهاى خارشدار و تاول مانندى كه روى پوست بدن ظاهر مىشوند شبيهاند به محلى كه حشرات گزيده باشند تاولها مانند حبابهاى سرخ رنگ مىباشند ، گاهى بيمار مبتلا به كهير يك تكه از بدنش باد مىكند و بالا مىآيد و خارش و حرارت دارد . آنچه بيمار كهيرى را آزار مىدهد خارش بسيار شديدى است كه