1 . خوردن دمكردهء برگ سبز پودنهء كوهى
2 . خوردن دمكردهء برهزا
3 . كوبيدهء چنگ گربه « 1 » خارخسك پيكل « 2 » ، سپستان و عناب را در آب سرد حل مىكنند و مخلوط را از صافى مىگذرانند و به بيمار به ويژه به كودكان مىدهند .
4 . خوردن كمى سماق
5 . نوشيدن جوشاندهء كاكوتى
6 . نوشيدن دمكردهء گل انار
7 . نوشيدن دمكردهء پوست انار ( اسديان خرمآبادى و ديگران : 272 ) . در لرستان اين مرض با خوردن دمپخت برنج با دوغ كشك يا ماست نيز درمان مىشود ( همانجا ؛ نيز - درمان با منشأ حيوانى ) .
در ميرجاوه جوشاندهء درنه و مور مىخورند ( جانب اللهى ، 1381 : 245 )
در ايرانشهر :
1 . قبل از صبحانه به مقدار يك كف دست از پودر گياه درنه را مصرف مىكنند .
2 . دانهء علف پنير را مىمكند .
3 . شيرهء گياه اشبرگ مىخورند ( جانب اللهى ، 1381 : 257 ) .
در خراسان :
1 . ريشهء كاكتو ( كاكوتى ) و نعناع يا پونهء صحرايى را دم مىكنند و مىخورند .
2 . اندكى نمك سابيده را در كاغذ سيگار مىپيچند و كپسول مىسازند و روزى سه يا چهار دانه از آن را مىخورند .
3 . اگر اسهال شديد باشد ، قدرى سوختهء ترياك با زردهء تخممرغ مخلوط مىكنند و به مريض مىدهند ( شكورزاده : 233 ) .
در سنگسر بذر زنيان به كار مىبرند ( اعظمى : 57 ) . نيز انگوم درخت گز كه داراى طبعى گرم است ، بورانى برگ توپا « 3 » با ماست ، يا دمكردهء بذر آن براى رفع اسهال مفيد است . سلمه « 4 » نوعى سبزى صحرايى است كه بورانى آن همين كاربرد را دارد ( همان : 58 ) .
در اصفهان گل سرخ ، گل نار ، تخم شببو ، ارزن ( گرم و خشك ) . اسهال خونى ؛ جوشاندهء گل
هامش
( 1 ) .c ? angegorva( 2 ) .pakol( 3 ) .tuppa( 4 ) .salma