( تحقيقات ميدانى مؤلف ؛ نيز - سفالدرمانى ) .
گرفتگى صدا
در ايرانشهر بارهنگ مىخورند يا گندم را كوبيده با روغن مىجوشانند و مىخورند ( جانب اللهى ، 1381 : 254 ) .
خناق
( - مواد لبنى . . . ؛ درمان با ادرار و . . . ؛ رگدرمانى ) .
خوندماغ
در ساوه براى خوندماغ ريشهء گياه كندر را مىسوزانند و دود آن را به بينى مىدهند ( سالارى : 333 ) .
در خراسان از روشهاى درمانى زير استفاده مىكنند :
1 . اگر از لولهء راست بينى خون بيايد ، دست چپ و اگر از لولهء چپ خون بيايد ، دست راست را بالا نگه مىدارند .
2 . از گچ و سركه ضماد مىسازند و بر فرق سر بيمار مىگذارند .
3 . آب سرد روى سرش مىريزند و قدرى ترنجبين و عرق بيد و امثال آن به او مىدهند ( شكورزاده : 245 ) .
در راور از جوشاندهء برگ و پيچك درخت مو و نيز گرد برگهاى جوان و خشكشدهء آن ، در صورتى كه منشأ ضعف مفرط داشته و حالات التهابى نداشته باشد ، به صورت بالا كشيدن گرد به داخل بينى درمان مىشود ( كرباسى راورى : 155 - 156 ) . در اردبيل آب پياز در بينى مىچكانند ( وجدانىفر و ديگران : 302 ؛ نيز - جادودرمانى ؛ درمان با منشأ حيوانى ) .
6 . امراض ريوى و قلب و كبد
سينهدرد
در لرستان و ايلام به شيوههاى زير درمان مىكنند :
1 . خوردن دمكردهء گلگاوزبان .
2 . خوردن دمكردهء سهپستان
3 . خوردن دمكرده يا مكيدن دانهء به
4 . خوردن نشاستهء حلشده در آب داغ و اگر نشاسته نباشد ، آرد حل شده در آب داغ