سير ، بنفشه ، به ، انار ، ثعلب ، ازگيل ، شبدر ، تخم تمشك ، برگ كرفس ، شلغم ( صفىزاده : 177 ) .
در راور دواى سرسام كه معجونى است مركب از نيل باد ، جنگ ، توتيا و صبر كه ضماد كردهء آن بر شقيقه ، بينى و ميان دو ابرو ، در رفع زكام ، عطسه و باد نزله مؤثر است ( كرباسى راورى : 155 ) .
سرماخوردگى
در ساوه از برگ درخت گردو ( سالارى : 334 ) و در ايلام و لرستان با شيوههاى زير درمان مىكنند :
1 . خوردن دمكردهء ازبوه
2 . دمكردهء كولكنه
3 . دمكردهء گل بنفشه
4 . جوشاندهء گل ذرت
5 . دمكرده گل اسطوخودوس ( اسديان و ديگران : 267 ) .
در بافق دمكردهء پرسياوش ، مرزنگو ، خارخسك « 1 » ، گل زوفا ، شاهتره و گشنيز مىخورند ( جانب اللهى ، 1384 : 119 ) .
در سيستان بلغور گندم را تفت داده به مريض مىدهند . همچنين برگ گياه مسار « 2 » كه شبيه برگ زردك است ، و ازگن « 3 » و دارچين را مخلوط كرده با چاى دم مىكنند و به مريض مىدهند ( جانب اللهى ، 1381 : 242 ) .
در ايرانشهر گياهى به نام چارماهنگ « 4 » دم كرده و آب آن را مصرف مىكنند يا نعناع مىخورند ( جانب اللهى ، 1381 : 254 ) .
عشاير بويراحمدى از جوشاندهء گياه پشموك « 5 » و ثعلب استفاده مىكنند ( نامه نور ، شماره 10 و 11 ، فرهنگ زندگى ، « داروهاى عاميانه » ) .
در اصفهان ناخنك ( اكليل الملك ) ، بادرنجوبه ، مريم نخودى ( سرماخوردگى ريوى ) ، ريشهء ايرسا « 6 » ، پوست كوكنار تجويز مىكنند ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) .
هامش
( 1 ) .x r xesak( 2 ) .mas r( 3 ) .ezgen( 4 ) .c ? rm hang( 5 ) .pas ? mok( 6 ) .ires