يك ده ، تهران 1355 ، كه در صفحات 410 - 414 آن به دانش پزشكى سنتى در اين روستا پرداخته شده است ) . اما فراموش نكنيم كه علاوه بر قدمتى كه فراخور كشور ماست و ما را به يك تمدن كهن جهان تبديل كرده ، ما مردمى با « تنوع فرهنگى » نيز هستيم . اين تنوع فرهنگى باعث شده در سراسر اين سرزمين روشها و عقايد گوناگون و متنوعى از پزشكى سنتى برآيد و لازم است اين ميراث مشترك فرهنگى با دقت جمعآورى و مستندسازى شود .
پزشكى سنتى لايهها و وجههاى گوناگونى دارد كه براساس يك تقسيمبندى ( طرح شده در على بلوكباشى ، پزشكى [ بخش 6 ] : « پزشكى عامه » ، در دايرة المعارف بزرگ اسلامى ، جلد 13 ، تهران ، 1883 ) و تنها براساس راه درمان بيمارىها ، به گياهدرمانى ، رواندرمانى ، موسيقىدرمانى ، دعادرمانى و آبدرمانى تقسيم نمود . همين تقسيمبندى نشان مىدهد وقتى آن را در مقابل تنوع عظيم فرهنگى كشورمان نماييم با چه منبع بزرگى از دانستهها و باورهاى فرهنگى روبرو خواهيم بود .
بر همين اساس است كه مىتوان گفت كار انجامشده در مقابل كار بايستهء انجام ، هنوز قطرهاى در مقابل درياست .
يكى از آرزوهاى مؤلف اين سطور ، پرداختن به بحثهاى نظرى در حوزههاى گوناگون تاريخ پزشكى دورهء اسلامى نيز بوده و هست بر اين اساس از كمترين فرصتى براى پرداختن به اين خلاءهاى نظرى نيز استفاده مىنمايد ، تا شايد راهگشايى باشد براى پرداختن اهل فن به اين بحثهاى نظرى و پر كردن خلاءهاى موجود در حوزهء پزشكى سنتى ، واقعيت اين است كه در حوزهء زبان فارسى ، هنوز ما در اصلىترين بخش بحثها دچار تشتت هستيم و آن اينكه هنوز نمىدانيم اين بخش از پزشكى گذشتهمان را بايد چه « بناميم » . عدهاى آن را پزشكى عامه ، عدهاى پزشكى سنتى و عدهاى ديگر آن را پزشكى مردمى / مردم پايه مىنامند . همان گونه كه كم نيستند آنهايى كه پزشكى جالينوس / يونانى را پزشكى سنتى مىنامند .
عنوان هرچه كه باشد بحثها ، گفتگوها ، پژوهشها و نتايج را به همان سو سوق خواهد داد .
اى كاش هرچه زودتر ، با استفاده از دانش موجود در كشور در عرصهء نظريهپردازى تاريخ علوم ؛ در عرصهء اصطلاحشناسى و استفاده از راهنماهاى موضوعى قابل ترجمه ( از جمله سرعنوانهاى موضوعى پزشكى -
Mesh Medical Subject Heading
و يا اصطلاحنامهء پزشكى فارسى ) بتوان اصطلاحهايى درخور اين عرصه طرح كرد .
پژوهش استاد جانب اللهى در كتاب حاضر ( كه خود از پيشكسوتان عرصهء مردمشناسى ايران به حساب مىآيند ) كوششى فراگير در بررسى پزشكى سنتى در عرصهء وسيعى از كشورمان است .
چند سال پيش از اين استاد جانب اللهى به درخواست دايرة المعارف پزشكى اسلام و ايران ، و براى