زخم گلوله :
در سيستان براى بيرون آوردن گلوله جگر گوسفند را مىكوبند و در محل تيرخوردگى مىگذارند ، گلوله خودبهخود بيرون مىآيد ( جانب اللهى ، 1381 : 244 ) .
در لرستان براى بند آمدن خون زخم گلوله ، جگر گوساله را نيمپز مىكنند و روى زخم مىبندند ( اسديان خرمآبادى و ديگران : 256 ) .
رماتيسم :
در آبكنار گيلان شكم خوك را پاره مىكنند و بيمار را در آن جاى مىدهند ( ميرشكرايى : 472 ) .
پيسى :
در ايلام با جوشانده و شورباى خرخرهء گرگ درمان مىكنند ( اسديان خرمآبادى و ديگران : 259 ) .
سرخ شدن پوست :
پوست گاهى در ناحيهء ران سرخ مىشود و درد مىگيرد :
در لرستان ابتدا محل سرخشده را خراش مىدهند و خونش را بيرون مىكشند سپس معدهء بزغالهاى را كه سر بريدهاند پاره مىكنند و محتويات آن را با خون بزغاله مخلوط كرده روى سرخشدگى پوست مىمالند ( همان : 261 ) .
سودا يا خارش :
در لرستان محتويات معدهء گوسفندى را كه سر بريدهاند با خون آن مخلوط مىكنند و بر محل خارش مىمالند ( همانجا ) .
مارگزيدگى :
در لرستان بعد از حجامت كردن يا تيغ زدن محل گزيدگى را در شكمبهء تازهء گوسفند مىپيچند و هروقت شكمبه سرد شد ، دوباره آن را با خاكستر داغ يا گرم مىكنند ( همان : 279 ) .
عقرب و رتيلگزيدگى :
در اردبيل همان درمان مارگزيدگى در لرستان را اعمال مىكنند ( وجدانىفر و ديگران : 312 ) .
ويار :
در لرستان اگر ويار زن باردار شديد باشد و مرتب حالت استفراغ داشته باشد شكمبهء گوسفند را مىپزند و مقدارى از عصارهء آن را با تكهاى از شكمبه به او مىخورانند ( اسديان خرمآبادى و ديگران : 251 ) .
در خراسان شكمبه گوسفند را تميز مىكنند و در آب مىجوشانند و به آن آبليمو مىزنند و پنهانى در خوراك زن آبستن مىريزند ( شكورزاده : 130 ) .
سوزاك :
در ميبد نزديكى با خر ماده را درمان آن مىدانند ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) .
هولزدگى :
در خراسان گوسفندى سر مىبرند و دل حيوان را گرماگرم چند دقيقه در كف دست شخصى كه هول كرده است ، مىگذارند ، بعد آن را قطعهقطعه كرده به سيخ مىكشند و كباب مىكنند و به مريض مىدهند ( شكورزاده : 277 ) .
سختزايى :
در دليجان رودهء غربال « 1 » را سوزانده به بدن زن مىمالند ( نوبان و ديگران : 235 ) .
هامش
( 1 ) . منظور شبكهء غربال است كه از زائدههاى زهتابى روده يا پوست گوسفند مىبافند .