(
يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يَرْضى عَنِ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ
) « 1 » ، يعنى قسم مىخورند به خداى تعالى براى شما تا راضى شويد از ايشان ، پس اگر راضى شويد شما از ايشان به درستى كه خداى راضى نمىشود از قومى كه فاسقند .
( به سبب آنكه باطن ايشان را مىداند و علم دارد كه قسم ايشان از روى اعتقاد نيست و مقصود اين است كه ايشان به زبان قسم مىخورند تا شما راضى شويد ، و حال آنكه رضاى شما فايده ندارد بلكه خدا مىداند كه اين قوم فاسقند قسم ايشان از روى اعتقاد نيست و از ايشان راضى نخواهد شد و ايشان را عذاب خواهد كرد . ) و فرموده است :
وَ يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ إِنَّهُمْ لَمِنْكُمْ وَ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لكِنَّهُمْ قَوْمٌ يَفْرَقُونَ
) « 2 » قسم مىخورند به خداى تعالى كه از شمايند ( يعنى از جملهء مسلمانانند ) و حال آنكه ايشان از شما نيستند ( از براى آنكه در باطن كافرند ) و ليكن قومىاند كه ترس دارند . ( از شما كه مبادا به ايشان بكنيد آنچه به كافران مىكنيد پس اظهار اسلام مىكنند از روى تقيه و خوف ) .
و فرموده است :
(
وَ إِذا رَأَيْتَهُمْ تُعْجِبُكَ أَجْسامُهُمْ وَ إِنْ يَقُولُوا تَسْمَعْ لِقَوْلِهِمْ كَأَنَّهُمْ خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ يَحْسَبُونَ كُلَّ صَيْحَةٍ عَلَيْهِمْ هُمُ الْعَدُوُّ فَاحْذَرْهُمْ قاتَلَهُمُ اللَّهُ أَنَّى يُؤْفَكُونَ
) « 3 » ، يعنى هر گاه مىبينى تو اى محمد ايشان را به تعجب مىآورد تو را اجسام و تركيب ايشان ، ( به سبب عظمت و ضخامت و صباحت و لطافت كه دارند ) و اگر تكلّم كنند ايشان گوش مىكنى به قول ايشان ، ( به سبب فصاحت و حلاوت كلام ايشان )
هامش
( 1 ) . سوره توبه ، آيه 96 .
( 2 ) . سوره توبه ، آيه 56 .
( 3 ) . سوره منافقون ، آيه 4 .