فصل 121 [ بحثى در باره فدك ]
بدان كه در وقتى كه فاطمهء زهرا عليها السّلام طلب حق خود كه فدك باشد مىفرمود ، ابو بكر منع آن حضرت عليها السّلام از حق خود نموده گفت : من شنيدم از پيغمبر : « نحن معاشر الأنبياء لا نورّث و ما تركناه صدقة » « 1 » و طايفه ناصبه مىگويند بنا بر اين شناعت بر ابو بكر لازم نمىآيد كه غصب نموده باشد حق حضرت فاطمه عليها السّلام را ؛ زيرا معنى اين حديث آن است كه ما گروه پيغمبران ميراث نمىگذاريم آنچه متروكات ماست صدقه است .
گفته است شيخ - ادام اللَّه عزّه - هر گاه ما تسليم كنيم از طايفهء ناصبه آنچه ادعا كردهاند بر پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله از اين حديث كه مذكور شد ، مىگوئيم كه اين عبارت احتمال معنى ديگر نيز دارد . و آن آنست كه اين معنى داشته باشد كه ما گروه پيغمبران ميراث نمىگذاريم آن چيزى را كه ترك نمودهايم از روى صدقه ؛ نه آنكه اين معنى داشته باشد كه آنچه از املاك پيغمبران است بعد از ايشان صدقه است و ورّاث را در آن حقى نيست چنان كه ناصبه اين ادعا كردهاند .
و دليل بر اينكه معنى ما صواب است از براى اين حدث و معنى ناصبه خطا ، آن است كه معنى ما موافق عموم قرآن است ؛ زيرا عموم قرآن دلالت كرده بر اينكه انبيا عليهم السّلام وارث مىداشتهاند و اموال ايشان بعد از ايشان به ميراث ، ميانه ورّاث قسمت مىشده و معنى ناصبه منافات دارد با عموم قرآن .
پس هر گاه معنى از براى حديث توان گفت كه موافق باشد با قرآن اولى خواهد بود از معنىاى كه مخالف شود با قرآن ؛ پس اگر طايفه ناصبه بگويند كه اين معنى كه تو گفتى صحيح نيست زيرا هر كس كه چيزى را به عنوان صدقه ترك كند و از جمله صدقات او باشد آن چيز ميراث برده نمىشود پس در اين هنگام تخصيص
هامش
( 1 ) . « صحيح مسلم » 3 / 1105 حديث شماره 1757