[ علت قسم دادن على ع با اينكه علم به آن داشته ] - [ استدلال به حديث « على مع الحق . . . » در عصمت على ع ]
شيخ - ايّده اللَّه - مىفرمايد : پس گفتم اول آنچه در اين كلام است اين است كه اخبار و روايات متقابل نمىشوند با يك ديگر و معارضه نمىكنند با هم تا آنكه مساوى باشند در صفت . پس خبرى كه در ظاهر مستفيض باشد معارضه مىكند با مثل خود در صفت ظهور و استفاضه و همچنين خبرى كه متواتر باشد معارضه مىكند با مثل خود در صفت تواتر و خبرى كه شاذ و نادر باشد مقابله مىكند با مثل خود در صفت شذوذ و ندرت .
بنا بر اين مىگوئيم آنچه ما روايت مىكنيم از مولاى خود امير المؤمنين عليه السّلام مستفيض است و متواتر شده به آن خبر بر تحقيق و آنچه اين مرد روايت كرده از امير المؤمنين عليه السّلام از اين دو حديث كه ذكر كردى .
به درستى كه يكى از آن دو شاذ است كه وارد شده از طريق آحاد و غير مرضىّ الاسناد است و ديگرى از آن دو حديث ظاهر البطلان است ؛ زيرا منقطع شده اسناد آن و نبودن آن در نقلى كه معروف و مشهور باشد از ثقات و جايز نيست مقابله و معارضه در مثل اين اخبار .
بلكه واجب آن است كه ظاهر مستفيض ساقط كند شاذ را و متواتر باطل سازد اخبار آحاد و ثانيا آنچه در اين كلام است آن است كه از براى آنچه ذكر كرديم ما از فضل مولاى خود امير المؤمنين عليه السّلام در علم بر ساير خلايق از جملهء آن وجوه ، يكى آن است كه قسم دادن امير المؤمنين عليه السّلام به كسى كه حديث مىكند با آن حضرت عليه السّلام از رسول صلّى اللَّه عليه و آله از براى اين باشد كه جرأت نكند كسى بر اينكه نسبت دهد حديث را به رسول صلّى اللَّه عليه و آله كه من از آن حضرت صلّى اللَّه عليه و آله شنيدهام . و حال آنكه نشنيده باشد از رسول صلّى اللَّه عليه و آله بلكه رسيده باشد به آن كس آن حديث از رسول صلّى اللَّه عليه و آله و اعتماد نموده باشد به آن رسيدن . بنا بر اين ، باطل باشد آن احتمال كه خصم مىگفت قسم دادن حضرت امير المؤمنين عليه السّلام از براى آن است كه قوى پشت شود و يقين حاصل كند بر مضمون آن حديث .
و ديگر از آن وجوه آن است كه قسم دادن امير المؤمنين عليه السّلام با وجود آنكه علم