فصل 112 [ مناظره يك مرد شيعى با رمانى معتزلى در باره فدك ] - [ مناظره شيخ مفيد با رمانى معتزلى ]
و از جمله حكايات شيخ و كلام او - ادام اللَّه عزّه - گفته است شيخ - ادام اللَّه حراسته - كه حاضر شدم در مجلس بعضى از رؤساء و در آن مجلس بودند جمعى كثير از متكلّمين و فقها و يافتم در آن مجلس ابو الحسن على بن عيسى رمّانى « 1 » را كه سخن مىگفت با مردى از شيعه كه مشهور بود به ابو الصقر موصلى در مسألهاى كه متعلق بود به حكم در باب فدك و يافتم على بن عيسى را كه منتهى ساخت كلام خود را به اينكه گفت : ما بالضرورة مىدانيم كه ابو بكر گفت به فاطمهء زهرا عليها السّلام در وقتى كه آن حضرت عليه السّلام طلب مىكرد ميراث رسول صلّى اللَّه عليه و آله را كه من شنيدم از رسول صلّى اللَّه عليه و آله كه گفت : « ما گروه پيغمبران ميراث نمىگذاريم از براى كسى . » « 2 » و چون ابو بكر اين سخن گفت ، حضرت فاطمه عليها السّلام تسليم اين سخن نموده بر او ردّ نكرد . و حال آنكه جايز نبود بر فاطمه عليها السّلام اينكه صبر كند بر امر منكر و ترك نمايد معروف را و تسليم كند باطل را . بر تقديرى كه ابو بكر اين حديث را افترا كرده باشد بر پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله چنان كه شيعه مىگويند خصوصا هر گاه حضرت امير المؤمنين عليه السّلام در مجلس حاضر باشد چنان كه طايفه شيعه روايت كردهاند .
و هيچ شك نيست در اينكه جماعتى از مسلمانان حاضر بودند نزد ابو بكر و متصل شد اين خبر به باقى . و حال آنكه هيچ كس انكار ننمود قول ابو بكر را . پس اگر نه چنان باشد كه ابو بكر در آنچه روايت كرده محقّ بوده باشد هر آينه تسليم
هامش
( 1 ) . ابو الحسن على بن عيسى بن عبد اللَّه واسطى رمّانى مشهور به « ابو الحسن ورّاق » و « رمّانى » از علماى برجسته معتزله است . او در علم نحو و لغت و نجوم و فقه و كلام تبحّر داشت و « كتاب سيبويه » را شرح نموده است . رمّانى همان دانشمندى است كه در بحث با شيخ مفيد ، مغلوب شد و به او لقب « مفيد » را داد . رمّانى در سال 290 هجرى قمرى در بغداد به دنيا آمد و در سال 382 يا 384 هجرى قمرى در گذشت . ر . ك : « هدية الاحباب » ص 162 ، « وفيات الاعيان » 3 / 299 .
( 2 ) . « مسند احمد حنبل » 1 / 13 حديث شماره 26 .