هيچ فرق نيست ميان خالى بودن در هشت ماه و ميان خالى بودن در هشتاد ماه .
و همچنين مىگوئيم به اين فرقه كه از كجا به اين گمان افتادند آيا از روى عقل يا از روى نقل ؟ اگر بگويند از روى عقل ، پس به درستى كه مرتكب قول محالى شده خواهند بود ؛ زيرا ممكن نيست كسى به عقل حكم كند بر اين معنى و اگر بگويند از روى نقل ، طلب مىكنيم از ايشان روايت را در اين باب و به درستى كه هرگز نمىيابند روايتى در اين مطلب و نرفتهاند به جانب اين قول مگر به ظن و نادانسته سخن گفتن . و حال آنكه ظن معتمد عليه نيست در دين .
و اما فرقهاى كه گمان كردهاند كه امام حسن عسكرى عليه السّلام وفات كرد در آن وقت بعضى از كنيزان آن حضرت عليه السّلام حامله بودند و هنوز وضع آن حمل نشده بود پس به درستى كه اين فرقه مشتركند با فرقهء سابقه در انكار ولادت قائم عليه السّلام . و هر مفسدهاى كه لازم مىآيد بر فرقهء سابقه ، بر اين فرقه نيز لازم است و لازم مىآيد بر اين فرقه ؛ زيرا حملى كه صد سال باقى ماند از آن چيزى است كه تجربه نكرده آن را عادت و نيامده است در آن روايتى از كسى از ساير طوايف و نيست آن را نظيرى . و به درستى كه اين و اگر چه مقدور اللَّه تعالى است ليكن جايز نيست كسى ثابت كند او را مگر به دليلى كه موجب ثبوت آن باشد . و هر كه اعتراف كند به اين از اين رهگذر كه جايز است و مقدور است . پس اعتقاد كند به وقوع آن به درستى كه لازم است او را كه واجب گرداند وقوع هر مقدورى را . تا آنكه احتمال راه دهد و بگردد به اينكه آبها روى زمين گرديدهاند طلا و نقره و همچنين درختهاى روى زمين . و شايد كه هر كافرى كه در عالم است هر گاه به خواب رود مسخ كند او را اللَّه تعالى به صورت ميمون و سگ و خوك بىآنكه كافر اطلاع به اين معنى بهم رساند .
بعد از آن عود فرمايد او را به صورت انسان و شايد كه در بلاد بعيده از آنجا كه خبرها باشد مشهور نتواند شد . زنان باشند كه يك روز آبستن شوند و روز ديگر بزايند و به درستى كه همهء اينها جهل است و گمراهى كه گشاده است بر نفس آن را هر كه اعتقاد كرده به وجود معجزه و خرق عادت بدون دليلى و حجتى . بلكه
الفصول المختارة ( دفاع از تشيع ) ( فارسى ) — صفحة 589
مساهمون: الشيخ المفيد
ص٥٨٩