فرزندى باشد به حسب ظاهر . و ليكن بعضى از كنيزان آن حضرت عليه السّلام در وقت وفات او حامله بودند و قائم منتظر بعد از امام حسن عسكرى عليه السّلام فرزندى است كه در شكم مادر است و هنوز متولد نشده . و گفتهاند كه جايز است صد سال باقى بماند در حمل و هر گاه آن فرزند متولد شود ولادت او ظاهر خواهد شد .
و فرقهاى ديگر گفتهاند اينكه امامت باطل شد بعد از حسن عسكرى و ائمه بر طرف شدند و در زمين حجتى از آل محمد باقى نمانده بلكه حجت اخبار و رواياتى است كه باقى مانده از ائمهء متقدمين عليهم السّلام و گمان كردهاند اين فرقه كه خالى بودن زمين از حجتى جايز است هر گاه غضب كند اللَّه تعالى بر بندگان و تعيين نكردن حجت را ، عقوبت از جانب اللَّه قرار دادهاند .
و فرقهاى ديگر گفتهاند كه محمد بن على برادر امام حسن عسكرى در حقيقت امام بود با پدر خود كه امام على النقى باشد . و او در وقت احتضار وصيت كرد به غلامى كه او را بود نفيس نام و بود آن غلام محل اعتماد و ثقه و به آن غلام داد كتب و اسلحه را و وصيت كرد كه تسليم كند آنها را به برادر او جعفر . پس آن غلام تسليم نمود آن امانتها را به جعفر و بود امامت در جعفر بعد از محمد به اين ترتيب كه مذكور شد .
و فرقهاى ديگر گفتهاند كه ما دانستيم حسن عسكرى عليه السّلام امام بود . پس چون اللَّه تعالى قبض نمود روح او را مشتبه شد امر امامت برما پس نمىدانيم كه آيا جعفر امام است بعد از حسن عسكرى عليه السّلام يا ديگرى و آنچه واجب است برما آن است كه جزم كنيم كه ناچار است در هر عصرى از امامى . و اما اقدام نمىكنيم بر قول به امامت كسى بعينه تا ظاهر شود برما اهانت آن كس .
و فرقهاى ديگر گفتند كه امام بعد از حسن عسكرى عليه السّلام بر فرزند او محمد است و او منتظر است ليكن وفات كرده و عنقريب زنده خواهد شد و خروج به سيف نموده پر خواهد ساخت زمين را از قسط و عدل چنان كه پر شده است از ظلم و جور .
الفصول المختارة ( دفاع از تشيع ) ( فارسى ) — صفحة 583
مساهمون: الشيخ المفيد
ص٥٨٣