نظر قريش و بدر مىرفتند از متابعت و اطاعت قريش بر طرف مىشد و ديگر گوش به سخن او نمىكردند و اين معنى مانع غرض اصلى او مىشد كه معاونت و نصرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله بود و قدرت او نمىماند بر غرض خود كه دفع ضرر دشمنان و حمايت رسول صلّى اللَّه عليه و آله بود . پس ايمان را در دل خود پنهان كرد و آنقدر كه ممكن بود از اظهار آن به فعل آورد .
حاصل آنكه ميانه روى اختيار نمود از براى استصلاح قوم تا به اين وسيله دسترسى داشته باشد به تقويت اسلام و استقامت امر رسول صلّى اللَّه عليه و آله و به تحقيق بود ابو طالب رحمه اللَّه در اين شيوه مانند اصحاب كهف كه پنهانى داشتند ايمان خود را و اظهار نمودند كفر خود را از براى تقيه و استصلاح . پس عطا كرد حق تعالى مزد و اجر ايشان را دو مرتبه . « 1 » و دليل بر اين سخنان كه گفتيم قول ابو طالب رحمه اللَّه است در همين شعر كه گفته است :
و دعوتنى و زعمت انّك ناصح * و لقد صدقت و كنت ثمّ أمينا « 2 »
؛ يعنى و دعوت كردى مرا اى محمد صلّى اللَّه عليه و آله و گمان كردى كه تو دوست خالص منى و به تحقيق راست گفتى و بودى تو در اين دعوت و در اين گمان محل امانت نه خيانت .
پس گواهى داده به راستى پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و اعتراف نموده به نبوت او و اقرار كرده به خالص بودن دوستى او در اين دعوت نه آنكه از روى مكر و فريب دعوت مىكرده باشد . و به درستى كه اين محض ايمان است چنان كه از پيش گذشت .
هامش
( 1 ) « شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد » 14 / 70 ، « الكافى كلينى » 1 / 448 .
( 2 ) « ديوان ابى طالب » ص 35 .