و به تحقيق گفته عبد اللَّه بن ابى سفيان بن حارث بن عبد المطلب :
و صلّى علىّ مخلصا بصلاته * لخمس و عشر من سنين كوامل
و خلّى أناسا بعده يتبعونه * له عمل افضل به صنع عامل
؛ يعنى و نماز گزارد على عليه السّلام در حالتى كه اخلاص مىورزيد در نماز خود نزد پانزده از سالهاى خود كه آن پانزده سال كامل بود و واگذاشت آن حضرت عليه السّلام مردمان را بعد از خود در عقب سر خود كه پيروى او مىكنند مر او را است عملى كه چه فضيلت دارد آن عمل در حالتى كه آن كار ، كاركننده باشد .
و روايت كرده سلمة بن كهيل از پدر خود از حبّة بن جوين كه او گفته : مسلمان شد على بن ابى طالب عليه السّلام و حال آنكه بود او صاحب گيسو و آمد و شد مىكرد به مكتب .
[ گواهى كودكان در قرآن ]
شيخ - ايّده اللَّه - مىفرمايد : با اينكه اگر ما تسليم كنيم از مخالفان خود كه آن حضرت را عليه السّلام در وقت بعثت پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله هفت ساله بود ، لازم نمىآيد صحّت دعواى ايشان كه ايمان آن حضرت عليه السّلام بر وجه تلقين بوده باشد نه از روى معرفت و يقين ؛ زيرا صغر سن منافات ندارد با كمال عقل و به اتّفاق اهل عقل سنّ بلوغ دليل وجوب تكليف نيست تا آنكه رعايت كرده شود سنّ بلوغ در وجوب تكليف ، بلكه رعايت مىشود سن بلوغ در احكام شرعيّه نه احكام عقليّه .
و به درستى كه گفته است خدا حقّ سبحانه و تعالى در قصهء يحيى :
وَ آتَيْناهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا
« 1 » و گفته است عزّ و جلّ در قصهء عيسى :
فَأَشارَتْ إِلَيْهِ قالُوا كَيْفَ نُكَلِّمُ مَنْ كانَ فِي الْمَهْدِ صَبِيًّا قالَ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ آتانِيَ الْكِتابَ وَ جَعَلَنِي نَبِيًّا وَ جَعَلَنِي مُبارَكاً أَيْنَ ما كُنْتُ وَ أَوْصانِي بِالصَّلاةِ وَ الزَّكاةِ ما دُمْتُ حَيًّا
« 2 »
هامش
( 1 ) سوره مريم ، آيه 12 .
( 2 ) سوره مريم ، آيه 29 - 31 .