سخن « مجاهد » .
با آنكه نقيض آنچه مخالفين از « مجاهد » روايت كردهاند ثابت شده ؛ زيرا نقيض آن را روايت كرده كسى از مخالفين كه تهمت براو نبسته سفيان بن عيينه از ابن أبى نجيح « 1 » از « مجاهد » كه او از « ابن عباس » نقل كرده كه رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله گفت :
پيشىگيرندگان چهار كس بودند ، پيشى گرفت يوشع بن نون به موسى بن عمران و پيشى گرفت صاحب ياسين به عيسى بن مريم و پيشى گرفت على بن ابى طالب عليه السّلام به رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله « 2 » و فراموش كرده كسى كه نقل اين حديث از سفيان كرده تتمه حديث را كه رسول اللَّه بيان چهارمين فرموده . ليكن در حديث ديگر مذكور است كه چهارمين ، مؤمن آل فرعون بوده « 3 » و به درستى كه اين حديث باطل مىكند آنچه را روايت كردهاند مخالفان از « مجاهد » در تقدّم ايمان ابو بكر .
و اما حديث عمرو بن مرة از ابراهيم نخعى « 4 » پس به درستى كه اين نيز نظير سخن مجاهد است . و به درستى كه عمرو بن مرة خبر از مذهب و اعتقاد ابراهيم داده . و اين خود معلوم است كه غلط بر ابراهيم رواست بلكه بر بالاتر از او .
و به درستى كه در برابر ابراهيم جمعى هستند كه بزرگترند به حسب قدر و منزلت از او كه دفع مىكنند قول او را و تكذيب او مىنمايند . مثل ابو جعفر امام محمد باقر و ابو عبد اللَّه امام جعفر صادق عليهما السّلام .
و همچنين از غير اهل بيت ، مثل « قتاده » و حسن بصرى و غير ايشان كه به حسب كثرت از عهدهء شمار ايشان بيرون نمىتوان آمد و اين معلوم است كه هر گاه اين قسم جماعتى طرفى را داشته باشند ديگر سندى از براى صدق آن طرف احتياج نيست .
هامش
( 1 ) اسم او « عبد اللَّه بن يسار » است . « تحرير تقريب التهذيب » 4 / 330 .
( 2 ) « مناقب خوارزمى » ص 55 .
( 3 ) « تفسير كشّاف » 4 / 10 .
( 4 ) ابراهيم بن يزيد نخعى كوفى در سال 50 هجرى قمرى به دنيا آمد و در سال 96 هجرى قمرى در گذشت . « ميزان الاعتدال » 1 / 203 ، « تهذيب التهذيب » 1 / 177 .