بر تقدم ايمان ابو بكر . پس مىبايد كه همچنين شعر حسان را حجت گردانند بر كشتن امير المؤمنين عليه السّلام عثمان را و از روى شعر حسّان حكم كنند بر اينكه امير المؤمنين دخيلترين همهء مردمان بوده در خون عثمان ؛ زيرا هم چنان كه شعر حسان دلالت مىكند بر تقدّم ايمان ابو بكر ، دلالت مىكند بر اينكه امير المؤمنين عليه السّلام عثمان را كشته و حال آنكه طايفه ناصبه باطل مىدانند اين معنى را كه امير المؤمنين عليه السّلام دخيل بوده باشد در خون عثمان .
پس اگر طايفه مذكوره بگويند كه حسان غلط كرده در نسبت دادن قتل عثمان به امير المؤمنين عليه السّلام ، ما نيز در جواب مىگوئيم كه همچنين حسان غلط كرده در تقديم ايمان ابو بكر .
پس اگر بگويند كه جايز نيست غلط حسان در تقدم ايمان ابو بكر ؛ زيرا او شهادت داد بر اين در حضور جماعتى و آن جماعت انكار او نكردند پس اگر غلط كرده بود برايشان لازم بود كه انكار كنند .
جواب مىگوئيم كه انكار نكردن آن جماعت ، دليل اين نمىشود كه ايشان سخن حسان را حق مىدانستند و به آن راضى بودند ؛ زيرا اكثر مردم در آن روز پيرو ابو بكر بودند . و جمعى كه ابو بكر را باطل مىدانستند تقيه مىكردند از اينكه بلند كنند آواز را در انكار ابو بكر و به حسان بگويند كه تو غلط كردهاى در تقديم ايمان ابو بكر از ترس فتنه و فساد .
با آنكه سخن حسان كه دلالت مىكند بر تقدم ايمان ابو بكر بيش از اين دلالت نمىكند كه او ابو بكر را از جملهء متقدّمين در اسلام شمرده باشد نه آنكه ابو بكر را اوّل الاوّلين در اسلام شمرده باشد .
و ما انكار نمىكنيم كه ابو بكر در اوايل اسلام اظهار ايمان به پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله كرده بلكه آنچه انكار مىكنيم آن است كه ابو بكر پيش از همه حتى امير المؤمنين عليه السّلام اظهار ايمان كرده باشد .
بنا بر اين سخن ، مىگوئيم كه چون قول حسّان احتمال صحيح داشت ؛ زيرا
الفصول المختارة ( دفاع از تشيع ) ( فارسى ) — صفحة 474
مساهمون: الشيخ المفيد
ص٤٧٤