من از جنس مردمان غير از على بن ابى طالب .
شيخ - ايّده اللَّه - مىفرمايد كه ابو صالح معروف بوده به مصاحبت عكرمه ، و عكرمه معروف بوده به مصاحبت ابن عباس .
پس روايت ايشان از ابن عباس معتبرتر باشد و همچنين حديثى ديگر از ابن عباس روايت شده از طريق ابن ميمون كه ابن عباس مىگفته كه اول كسى كه مسلمان شد از مردمان بعد از خديجه دختر خويلد ، على بن ابى طالب صلوات اللَّه عليه بوده . « 1 »
[ انحراف حسان شاعر بعد از رحلت پيامبر ص ]
و اما قول حسّان پس به درستى كه حجت نيست ؛ زيرا او مردى شاعر بود و قصد دولت دنيا و سلطنت داشت .
و به تحقيق كه بعد از رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله نهايت انحراف به هم رسانيد از امير المؤمنين عليه السّلام و عثمانى شد و ترغيب مىكرد مردم را بر ضرر آن حضرت عليه السّلام و دعوت مىكرد ايشان را به نصرت معاويه . و اين معنى مشهور است از او و در اشعار او ؛ آيا ملاحظه شعر او نمىكنى كه گفته :
يا ليت شعرى و ليت الطّير تخبرنى * ما كان بين علىّ و ابن عفّانا
ضحّوا بأشمط عنوان السّجود به * يقطّع اللّيل تسبيحا و قرآنا
لتسمعنّ وشيكا في ديارهم * اللَّه أكبر يا ثارات عثمانا « 2 »
؛ يعنى اى قوم كاشكى مطلع مىشدم و كاشكى مرغ به من خبر مىداد اينكه چيست ميانهء على عليه السّلام و پسر عفان ، قربان كردند يعنى على عليه السّلام و قوم او پيرى را كه نشان سجود بود در او . مىبريد شب را يعنى به روز مىآورد از جهت تسبيح كردن و قرآن خواندن . البته خواهى شنيد به اين زودى در ديار جماعتى كه دخيل خون عثمان شدند اين را كه خدا بزرگ است اى خون خواهان عثمان .
شيخ - ايّده اللَّه - مىفرمايد كه اگر طايفه ناصبه شعر حسّان را حجت مىگردانند
هامش
( 1 ) « مناقب خوارزمى » ص 58 .
( 2 ) « ديوان حسّان » ص 248 .