امير المؤمنين عليه السّلام به لحد و حال آنكه او حفظ نكرده بود قرآن مجيد را و اين سخن خلاف اجماع و انكار علم ضرورى است . روايت كرده « مخالد » كه گفتند به « شعبى » كه تو در پوست شيعهء امير المؤمنين عليه السّلام افتادهاى و حال آنكه فرا نگرفتهاى علم را مگر از ايشان . و نقل كردهاند كه شعبى در شأن حارث اعور همدانى « 1 » كه از اصحاب پسنديده حضرت امير المؤمنين عليه السّلام بوده مىگفته است كه او دروغگو بوده و شباهت داشته درزى و لباس و قول فعل خود به شوخان و بيباكان و اهل فساد ؛ و مخالفت كرده با امت در قول خود كه نفساء يعنى زن زائيده ، دو ماه انتظار مىكشد و بعد از آن مشغول نماز مىشود .
شيخ - ايّده اللَّه - مىفرمايد كه چگونه احتجاج توان كرد به روايت همچو كسى از امير المؤمنين عليه السّلام با آنكه مشهور از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام آن است كه آن حضرت در مسأله مذكوره مىفرموده است اگر كسى قول مذكور را به زن خود بگويد اصلا حرمت لازم نمىآيد و آن حضرت در شأن كسى مىفرموده است كه فلان كس بر خود حرام كرده آنچه را خداى عز و جل براو حلال كرده بايد كه نگهدارد زن خود را كه اصلا چيزى نيست براو .
( 30 ) پس گفته ابراهيم نظّام كه گفته است امير المؤمنين عليه السّلام در امر حكمين اين شعر را كه :
لقد عثرت عثرة لا أنجبر * سوف أكيس بعدها و استمرّ
و اجمع الرّأى الشتيت المنتشر
« 2 » ؛ يعنى به تحقيق لغزيدم لغزيدنى كه جبران نشود ، زود باشد كه بعد از اين به عقل كار كنم و دايم بر اين حالت باشم و جمع كنم رأى پراكندهء متفرق خود را .
هامش
( 1 ) حارث بن عبد اللَّه بن كعب كوفى معروف به « حارث اعور همدانى » از ياران بزرگ حضرت على عليه السّلام بود و از جايگاه علمى و فقهى مهمّى برخوردار بوده است . حارث در سال 65 هجرى قمرى درگذشت . ر . ك : « تنقيح المقال » 1 / 245 ، « تهذيب التهذيب » 2 / 145 .
( 2 ) . « شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد » 6 / 73 .