با رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله به نبوت و عصمت آن حضرت صلّى اللَّه عليه و آله و هر كه اعتماد كند بر آنچه اعتماد كرده جاحظ و استاد او كه نظام باشد و تابعان ايشان در اين باب به درستى كه روشن است جهل او و ظاهر مىگردد عجز او . گفته است جاحظ كه گفته است ابراهيم نظّام به تحقيق حكم كرده امير المؤمنين عليه السّلام در ميراث جدّ به احكام مختلف .
شيخ مىفرمايد اين سخن دروغى است كه اصلا خفا ندارد ، زيرا ضبط نكردهاند از آن حضرت عليه السّلام در باب ميراث جدّ مگر يك قول و خلاف نكردهاند از ناقلان اخبار در اين معنى دو كس از مردم . و هر كه اعتماد كند بر بهتان مثل جاحظ و نظّام مذلت و خوارى است كار او . پس گفته است ابراهيم نظّام كه پشيمان شد امير المؤمنين عليه السّلام از سوزانيدن مرتد بعد از آنكه ابن عباس فتوى داد بر خلاف رأى آن حضرت .
[ تجليل ابن عباس از على ع ]
شيخ - ايّده اللَّه - گفته است اين سخن تازهتر و عجيبتر از هر سخنى است كه بر گوش خورد ؛ زيرا ابن عباس يكى از شاگردان و فراگيرندگان علم بود از آن حضرت عليه السّلام ، و از ابن عباس منقول است كه مىگفته است امير المؤمنين عليه السّلام مىنشيند در ميان ما مثل ساير ياران و خوش طبعى مىفرمايد و شكفتگى طبع مىنمايد . ليكن به خدا قسم كه من هرگز نتوانستم درست نظر كنم به آن حضرت به واسطهء هيبتى كه او را ، هست . بنا بر اين ، چون « 1 » جايز باشد از ابن عباس كه پيشى گيرد در فتوى بر آن حضرت كه در دين اظهار مخالفت نمايد ، خصوصا در حالتى كه ابن عباس اظهار متابعت و تعظيم و تكريم آن حضرت مىنمود و چگونه آنچه حكايت كرده ابراهيم از پشيمانى آن حضرت از سوزانيدن مرتد ، حق بوده باشد .
و حال آنكه آن حضرت سوزانيد يازده كس را در آخر زمان خود از آن جماعت كه ادعاى خدائى آن حضرت عليه السّلام مىكردند . آيا گمان دارى كه آن حضرت پشيمان شده باشد و در اين صورت نيز مانند اول حاشا و كلّا ، ليكن طايفهء ناصبه دست نمىزنند مگر به سخنانى كه مانند غبار پراكنده باشد .
هامش
( 1 ) چون چگونه .