و اين سخن باطل مىكند آنچه حكايت كردهاند مخالفان از أمير المؤمنين عليه السّلام و اعتماد بر آن نمودهاند از اينكه آن حضرت حكم به رأى مىكرده و شك در احكام شرع مىداشته . و هيچ يك از مخالفان ما ادعا نكردهاند عصمت را از براى امامان خود و نه از براى هيچ صحابى و تابعى تا سالم مانند ايشان از شناعت .
آنچه حكايت كرده ابراهيم نظّام از ايشان و حكم كرده به آن روايات بر گمراهى و عناد ايشان در دين و به تحقيق ما استقصاء كرديم اين سخن را در اينكه امير المؤمنين عليه السّلام فرمود كه امت عمل كنند به احكام قوم از براى تقيه و دفع فساد و آشوب از امت و بيان كردهايم وجوه از براى فرمودهء آن حضرت و ايراد كردهايم در اين معنى زيادتيها و سؤالها و جوابها در كتاب خود معروف به « تقرير الاحكام » و مستغنىشدهايم از اينكه اعاده كنيم آن سخنان را در اينجا .
گفته است شيخ - ادام اللَّه عزّه - به تحقيق دانسته است ابراهيم ، مطلبى كه پيش گرفته است از مساوى بودن امير المؤمنين عليه السّلام با ساير قوم در اجتهاد به رأى خود چيزى است كه تمام نمىشود نزد اهل بحث و اعتماد كرده در ناسزا گفتن به حضرت امير المؤمنين عليه السّلام و تحقير شأن او بر سخنان مردم .
پس گفته به تحقيق مختلف شده قول على بن ابى طالب عليه السّلام در امّهات اولاد يعنى حكمى در شأن ايشان كرده پس رجوع كرده از آن ( 30 ) و حكايت كردهاند از عبيده سلمانى « 1 » كه او گفته است سؤال كردم امير المؤمنين عليه السّلام را از فروختن امّهات اولاد . در جواب گفت كه بود رأى من و رأى عمر آنكه فروختن ايشان جايز نباشد و ليكن مرا در اين وقت رأى آن شده كه فروختن آن جايز باشد . نقل كرده است عبيده كه من گفتم رأى تو كه با رأى عمر موافق باشد پسنديده است نزد من از رأى تو به تنهائى .
هامش
( 1 ) عبيدة بن عمرو سلمانى مرادى دو سال قبل از رحلت پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله ، ايمان آورد ولى به ملاقات ايشان نائل نشد . او از على عليه السّلام و ابن مسعود و ابن زبير روايت كرده است . عبيده حدود سال 70 هجرى قمرى درگذشت . « تهذيب التهذيب » 7 / 84 ، « اللّباب ابن اثير » 2 / 127 .