حنفى عراقى گفت : حجازى قائل شده است به اين و شنيعتر از اين ؛ زيرا مىگويد كسى كه در نماز از روى سهو نسبت زنا بدهد به محصنات يعنى زنان شوهردار جايز است نماز او و رسول صلّى اللَّه عليه و آله فرموده است كه به سبب تسليم بيرون مىرود از نماز . پس چگونه تسليم بيرون مىآورد آدمى را از نماز و دشنام دادن به محصنات بيرون نمىكند و اين ردّ است بر رسول صلّى اللَّه عليه و آله . و ديگر آنكه مىگويد اگر كسى بگويد در افتتاح نماز « اكبر اللَّه » تكبير نگفته است بلكه مىبايد آنچه را نقل كردهاند از رسول صلّى اللَّه عليه و آله و آن « اللَّه اكبر » است .
و اگر كسى بگويد در موضع تسليم « عليكم السلام » هر آينه تسليم داده است و بيرون مىرود از نماز و اگر چه مخالفت است اين با آنچه نقل كردهاند از رسول صلّى اللَّه عليه و آله كه آن « السلام عليكم » است و اين تناقضى است صريح .
شافعى حجازى گفت : خداى تعالى نازل كرده است قرآن را به زبان عربى مبين و عراقى مىگويد اگر ما قرائت كنيم به فارسى در نماز جايز است و اين تحريف و تبديل قرآن است و ادخال آن در جملهء آنها كه اتيان مىكند به آن باطل : و حال آنكه خداى تعالى نفى كرده است باطل را از جميع جوانب قرآن و ديگر اينكه اين اخراج قرآن است از حد اعجاز به حدى كه خلق را ممكن است اتيان به آن . « 1 » « نعوذ باللَّه من الخذلان » .
حنفى عراقى گفت : حجازى شريك است با من در اين شناعت و باطل كرده است كتاب و سنت را زيرا خداى تعالى مىفرمايد :
ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ
« 2 » ؛ يعنى ما نفرستاديم هيچ رسولى را مگر به لغت قوم خودش تا اينكه بيان كند براى
هامش
( 1 ) در خصوص برگشتن سلطان محمود سبكتكين از مذهب حنفى و انتخاب مذهب شافعى ، داستان شنيدنى دارد كه ابن خلّكان آن را در « وفيات الاعيان » 5 / 180 با ذكر فتواهاى عجيب و غريب ابو حنيفه ، به تفصيل آورده است .
( 2 ) سوره ابراهيم ، آيه 4 .