و ايمان ! نعوذ باللَّه من الخذلان .
؛ يعنى پناه مىبرم به خداى تعالى از خذلان و خوارى .
حكايت كرده است زكريا بن يحيى الساجى از ابو حنيفه كه او گفته است هر گاه داخل كند جنب دستش را در چاهى به نيّت وضو ، نجس مىشود جميع آب چاه و اگر نيت وضو نكند آب پاك است و اين نيز عجيب است . و حكايت كرده است از محمد بن حسن كه او گفته است اگر جنبى داخل شود در چاهى و نيّت غسل جنابت كند نجس مىشود جميع آب و پاك نمىشود و اگر بيرون آيد و مرتبهء دوم برود باز پاك نمىشود نه او و نه آب و همچنين در مرتبهء سوم و اگر مرتبه چهارم داخل شود پاك مىشود ! ؟
و حكايت است از ابو يوسف كه او گفته است : اگر جنبى داخل چاهى شود براى اينكه دلو بيرون آورد و جميع بدنش را فرو برد در آب ، نجس نمىشود و مجزى نيست اين از غسل . و محمد بن حسن گفته است كه نجس نمىشود آب و مجزى است از غسل . و اين مذاهب بسيار عجيباند . « 1 » شيخ - ايّده اللَّه - مىفرمايد : ( چون حكايت مناسب بود در اين مقام ذكر كرديم ) باز عود مىكنيم به ذكر متناقضين حجازى و عراقى .
شافعى حجازى گفت : عراقى دفع مىكند سنت را به آسانى و عدول مىكند از آن به رأى و قياس ؛ زيرا ( 30 ) نبى صلّى اللَّه عليه و آله فرموده است : « الاعمال بالنّيّات » « 2 » ؛ يعنى قبول اعمال به نيّات است ( اگر نيّت رضاى خداى تعالى است آن عمل مقبول است و ثواب دارد و اگر در اصل نيتى نيست يا نيت چيز ديگر است ، مقبول نيست )
هامش
( 1 ) محمد بن ادريس شافعى مىگويد : « در كتابهاى اصحاب ابو حنيفه نظر كردم ، در 130 ورق آنها ، 80 ورق خلاف قرآن و سنّت بود ! « تاريخ بغداد » 13 / 437 براى اطلاع بيشتر از فتواها و سخنان تعجّب آور ابو حنيفه ، رجوع كنيد به كتاب « تاريخ بغداد » 13 / 413 - 453 .
( 2 ) « صحيح مسلم » 3 / 1204 حديث شماره 1907 .