فصل 63 [ نسبت دادن حديث جعلى به على ع ] - [ پاسخ ابن شاذان به حديث مذكور ]
سؤال كردند از فضل بن شاذان رحمه اللَّه از آنچه روايت كردهاند عامّه از امير المؤمنين عليه السّلام كه آن حضرت فرمود : نمىآورند پيش من كسى را كه تفضيل دهد مرا بر ابو بكر و عمر مگر اينكه بزنم او را حد كسى كه افترا بسته است . « 1 » پس فضل گفت : روايت كرده است اين حديث را همين « سويد بن غفلة » « 2 » و اجماع كردهاند اهل اخبار بر اينكه او كثير الخطا است . و بعد از اين مىگوئيم كه نفس اين حديث متناقض است ؛ زيرا امت اجماع كردهاند بر اينكه امير المؤمنين عليه السّلام عادل بود در هر حكم كه مىكرد و نيست از شأن عادل اينكه بزند حد كسى كه افترا گفته باشد بر كسى كه افترا نگفته باشد ؛ زيرا اين جور است به اعتقاد جميع امت . و على بن ابى طالب عليه السّلام به اعتقاد ما برى است از آن .
شيخ - ادام اللَّه عزّه - مىفرمايد : من مىگويم اگر صحيح باشد اين حديث از آن حضرت و قطع نظر كنيم از دلائل كه ذكر مىكنم بعد از اين بر عدم صحت آن .
پس معنى آن اين است كه مفاضله كند ميان آن حضرت و ابو بكر و عمر واجب شده است براو حد مفترى از براى آنكه واجب ساخته است براى ايشان به سبب مفاضله فضيلتى را كه مستحق آن نيستند ؛ زيرا مفاضله نمىباشد مگر ميان دو كس
هامش
( 1 ) « تاريخ الخلفاء » ص 46 .
( 2 ) سويد بن غفله در زمان جاهليّت شريك عمر بن خطّاب بود . روز دفن پيامبر اسلام ، سويد به مدينه آمد ولى توفيق ديدار پيامبر را پيدا نكرد . در جنگ قادسيه و جنگ صفّين حضور يافت . او عمر طولانى داشت و در زمان حجّاج بن يوسف در سن 125 سالگى در گذشت . برقى و ميرداماد و مامقانى او را از اولياء و اصحاب على عليه السّلام شمردهاند . « الاستيعاب » 2 / 679 ، « تهذيب التهذيب » 4 / 278 ، « الاصابة » 3 / 189 ، « تنقيح المقال مامقانى » 2 / 72 .