عطا كرده شده است به بلقيس جميع چيزها و ظاهر است كه ممكن نيست داده شود به كسى جميع چيزها . و قول وى :
فَتَحْنا عَلَيْهِمْ أَبْوابَ كُلِّ شَيْءٍ
« 1 » ؛ يعنى باز كرديم برايشان درهاى جميع چيزها را ( و معلوم است كه درهاى جميع چيزها را بر كسى باز نمىتوان كرد ) .
و چنان كه تخصيص داده است اجماع قول وى را :
فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ مِنَ النِّساءِ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ
« 2 » ؛ يعنى زن كنيد جمعى را كه حلال باشند بر شما دو تا و سه تا و چهار تا .
پس اجماع شده است بر اينكه نبى صلّى اللَّه عليه و آله داخل اين حكم نيست و اين مخصوص به غير آن حضرت است و از براى وى زياد بر چهار زن جايز است . چنان كه تخصيص داده است عقل ، قول وى را :
إِنَّا أَعْتَدْنا لِلظَّالِمِينَ ناراً أَحاطَ بِهِمْ سُرادِقُها
« 3 » ؛ يعنى ما مهيا كرديم براى ظالمين آتشى كه احاطه كند به ايشان پردههاى آن آتش . و قول وى :
وَ مَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ ناراً خالِداً فِيها
« 4 » ؛ يعنى كسى كه عصيان كند به خداى تعالى و رسول وى و تجاوز كند از حدود وى ، داخل مىكند او را خداى تعالى در آتش ، هميشه خواهد بود در آتش . و قول وى :
وَ مَنْ يَظْلِمْ مِنْكُمْ نُذِقْهُ عَذاباً كَبِيراً
« 5 » ؛ يعنى كسى از شما كه ظلم كند مىچشانيم به وى عذابى كبير .
پس بيرون كرده است عقل از خطاب به اين آيات آدم و موسى و ذو النّون و غير ايشان را از انبيا و صالحين و جماعتى كه واقع شده است از ايشان ظلم صغرى خواه ذكر كرده باشد خداى تعالى ايشان را در صريح تنزيل به تفصيل يا ذكر
هامش
( 1 ) سوره انعام ، آيه 44 .
( 2 ) سوره نساء ، آيه 3 .
( 3 ) سوره كهف ، آيه 29 .
( 4 ) سوره نساء ، آيه 14 .
( 5 ) سوره فرقان ، آيه 19 .