فصل 33 [ بحثى در باره قضا و قدر ]
[ فرمايش على ع در باره قضا و قدر الهى ]
خبر داد شيخ - ادام اللَّه عزّه - مرسلا از عمرو بن وهب يمانى كه او گفت حديث كرد مرا عمرو بن كعب « 1 » از محمد بن جابر « 2 » و او از ابو اسحاق سبيعى « 3 » گفت :
شيخى از اهل شام حاضر بود در جنگ صفّين با امير المؤمنين عليه السّلام بعد از برگشتن از صفّين گفت : مرا خبر ده كه رفتن ما به شام آيا به قضاى خداى تعالى و قدر او بود ؟ « 4 » فرمود : بلى ، اى برادر شامى . قسم به كسى كه دانه را فلق كرده يعنى آن را خلق كرده يا شق نموده و از آن برگ بيرون آورده و انسان را خلق نموده است كه ما از موضعى نگذشتيم و سرازير گودى نشديم و بالاى بلندى نرفتيم مگر به قضاء خداى تعالى و قدر او .
شامى گفت : يا امير المؤمنين ، آيا رنج و محنتى كه در اين وقت كشيدم پيش خدا حساب كنم و حال آنكه گمان ندارم كه بوده باشد براى من اجرى در سعيى كه كردهام هر گاه خداى تعالى قضا كرده باشد آن را بر من و مقدّر كرده باشد براى من ؟
هامش
( 1 ) عمرو بن كعب ( خ ل : عمرو بن سعد ) .
( 2 ) محمد بن جابر يمانى از اصحاب امام صادق عليه السّلام است و ظاهر امرش دلالت بر شيعه بودنش دارد . « تنقيح المقال » 2 / 90 شماره 10475
( 3 ) عمرو بن عبد اللَّه بن على معروف به « ابو اسحاق سبيعى همدانى » از تابعين برجسته است . در شب شهادت على عليه السّلام ، در سال چهل هجرى چشم به جهان گشود و چهار نفر از ائمه اطهار عليهم السّلام را درك نمود و از اصحاب معروف امام صادق عليه السّلام به شمار مىآمد . شيخ مفيد در كتاب « اختصاص » مىنويسد : « او چهل سال نماز صبح را با همان وضوء نماز مغرب به جاى آورد و او هر شب يك ختم قرآن داشت و در عصر خود عابدترين و موثقترين شخص در حديث نزد خاص و عام به شمار مىآمد و از ثقات راويان امام سجاد عليه السّلام بود . شب شهادت على عليه السّلام به دنيا آمد و در سن نود سالگى يعنى سال 130 هجرى قمرى رحلت كرد . » « الاختصاص شيخ مفيد » ص 83 ، « تنقيح المقال مامقانى » 2 / 335
( 4 ) « نهج البلاغه » حكمت 78