فصل 23 [ توجيه هشام بن حكم در باره اختلاف على ع و عباس ] - [ فرمايش امام صادق ع در باره مقام هشام بن حكم ]
خبر داد مرا شيخ - ادام اللَّه عزّه - گفت ، سؤال كرد يحيى بن خالد برمكى در حضور هارون الرشيد ، از هشام بن الحكم رحمه اللَّه پس به او گفت : به من خبر ده يا هشام كه آيا مىشود حق در دو طرف كه خلاف هم هستند باشد ؟
هشام گفت : نه .
يحيى گفت : خبر ده به من از دو كس كه خصومت كنند در امر دينى و نزاع و اختلاف كنند آيا خالى است از اينكه يا هر دو حق مىگويند يا هر دو باطل يا يكى حق مىگويد و ديگرى باطل ؟
هشام گفت : خالى نيستند از اين و ليكن جايز نيست كه هر دو حق گويند چنان كه در جواب سابق گذشت .
پس يحيى به هشام ، گفت : خبر ده مرا از امير المؤمنين عليه السّلام و عباس چون با هم پيش ابو بكر در ميراث حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله خصومت كردند كدام يك حق مىگفت و كدام يك باطل ؟ از براى آنكه نمىگوئى كه هر دو حق مىگفتند و نه اينكه هر دو باطل مىگفتند پس همين احتمال اول باقى ماند ! هشام گفته است با خود فكر كردم اگر بگويم على عليه السّلام باطل مىگفت ، هر آينه كافر مىشوم و از مذهب خود بيرون مىروم ، و اگر عباس باطل مىگفت گردنم را مىزند و با خود مىگفتم كه بر من مسألهاى وارد شد كه قبل از اين از من سؤال نشده بود و نه براى آن جوابى حاضر داشتم .
پس به خاطرم رسيد قول ابى عبد اللَّه عليه السّلام كه فرمود : يا هشام ، هميشه تو مؤيّدى به روح القدس مادام كه به زبان خود نصرت ما دهى . « 1 » پس دانستم هرگز خوار نمىشوم و براى من در آن حال جواب ظاهر شد .
هامش
( 1 ) « ترجمه فهرست ابن نديم » ص 328 به نقل از « تكملة الفهرست » ص 7 آورده است .