8 - هبة الله اليهودى المصرى .
9 - المولى الفاضل مولانا قطب الدين العلامة الشيرازى « 1 » .
[ سير تاريخ طب ]
در بيان سير تاريخى تشريح و طبّ به همين قدر اجمالى كه به صورت جمله معترضه در اثناء سخن پيش آمده است اكتفاء مىكنيم و به دنباله بحث در تشريح روى مىآوريم :
مىدانيم كه در فن آناتومى ، تنها تشريح عظام و مواضع احشاء را مثلا دانستن كافى نيست ، اين امور اولى را تا حدى از اجساد كهن مردگان و تشريح حيوانات مىتوان تحصيل كرد ، و لكن شرايين را از آورده ، و اعصاب را از اوتار تميز دادن ، و دوران خون را كشف كردن و به تشريح جنين و تشريح ذرهبينى دست يافتن و . . . اهميت بهسزا دارد .
[ علم تشريح بايد به يقين باشد ]
عالم واقعى به علم تشريح آن كسى است كه علم وى به تشريح از روى تحقيق و يقين باشد نه مستنبط از قياس و تخمين ؛ و دلائل مسائلش بر شهود و عيان باشد نه قياس و بيان ؛ و مبتنى بر تكرار ديدار باشد نه مكتفى به استماع و نقل اخبار همان گونه كه جناب شيخ بزرگوار ابن سينا در قانون فرموده است :
« و أما الأعضاء و منافعها فيجب أن يصادفها بالحس و التشريح . . . » « 2 » .
[ مباحث فقهى شرعى در تشريح ]
لاجرم ضرورت مزاولت به عمل تشريح در تعليم و تعلم لازم آيد ، و در اين مقام بعضى از مسائل شرعى فقهى روىآورد كه بايد عنوان شود .
[ كالبدشناسى حيوانات براى مبتدى ]
البته كالبدشناسى حيوانات براى مبتدى در علم آناتومى بسيار مفيد خواهد بود كه هر كارى مشقى دارد تا آنكه شاگرد اوستاد شود و رموز آن كار
هامش
( 1 ) - كشكول ط 1 چاپ سنگى معروف به چاپ نجم الدوله - ص 499 .
( 2 ) - قانون - ط اول رحلى - چاپ سنگى - ص 7 .