شيرپنير
نامهاى ديگر : علفشير - علفماست - يوقورتاوتى - غاليون - قاليون - بقلة اللبن - عاقد اللبن - خيشره - خيثره .
Caille . lait - Gaillet Vrai - Gaillet jaune - Caille lait jaune - Gaillet - Joint grass - Yellow bedstraw - Lady's badstraw - Bedstraw
مشخصات : گياهى است از خانوادهء
Rubiaceae
جنس
Galium
، گونههاى متعددى دارد كه عموما گونههاى مختلف آن يك ساله و چندساله هستند . برگهاى آن باريك و نوارى و به شكل گروهى و چترى از نقاط مختلف ساقه و دور آن نقطه بيرون مىآيند . ساقهء آن چهارگوش است و بلندى آن تا هفتاد سانتيمتر مىرسد . گلهاى آنكه از كنارهء گروه برگ بيرون مىآيند در رأس يك دم گل قرار دارد و به رنگ زرد است . اين گياه معمولا در محلهاى مرطوب و كنار آبها بهطور خودرو مىرويد .
در ايران در مناطق شمال ، نواحى البرز ، ارتفاعات كندوان ، و عمارلو ، تبريز ، اشترانكوه ، قرهداغ ، ارسباران ، و در مناطق مركزى در نقرش در قلعه رستم ديده مىشود .
طبيعت آن : گرم و خشك است .
تركيب شيميايى : نوعى مادهء قرمز از نوع آليزارين - گلوكوزيد آسپرولوزيد - گاليتانيكاسيد - سيتريكاسيد .
خواص درمانى : 1 - يكصد و پنجاه گرم از سرشاخههاى گلدار و تازهء آن را در نيم ليتر آب جوش دم كنيد بعد آب صافكردهء آن را بنوشيد ، براى تسكين درد معده و رفع عوارض داءالرّقص دختران نافع است ، قابض است و خون را بند مىآورد ، براى رفع ناراحتىهاى كبدى و سنگ كليه و سختى ادرار مفيد است .
2 - آب جوشاندهء گياه تازه را بنوشيد و يا شيرهء گياه تازه را گرفته بخوريد . صرع و هيسترى را درمان مىكند .
3 - تازهء آن را له كنيد و ضماد نماييد . براى درمان سوختگى از آتش و قطع خونروى از زخم و جراحت آن مفيد است .
4 - پاشيدن گرد خشك آن براى درمان اگزما و زخمهاى سرطانى نافع است .
ريشهء شيرپنير
طبيعت آن : گرم و تر است .
تركيب شيميايى : يك گلوكوزيدى به نام پريمور و زيدروبيادين .
خواص درمانى : آن را بخوريد . براى تقويت نيروى جنسى مؤثر است .