مشخصات : صمغ رزينى گياهى است از خانوادهء
Convolvulaceae
، اين گياه چندساله است و با ساقههاى پيچكدار و بالارونده كه به گياهان نزديك خود مىپيچد و تا ارتفاع 5 - 2 متر بالا مىرود .
داراى ريشهاى ضخيم و گوشتى است . برگهاى آن تيركمانى ، بىكرك و متناوبند . گلها به رنگ سفيد يا زرد كمرنگ و قيفى شكل كه در كنار برگها ظاهر مىشوند . ميوهء آن داراى دو خانه است كه دانههاى سياه و شفاف گياه در آن قرار دارند . اين گياه بومى آسياى صغير است و در مناطق قفقاز تا سوريه و عراق و يونان انتشار دارد . در ايران تا به حال ديده نشده است . سقمونيا از ريشه گياه گرفته مىشود به اين ترتيب كه اطراف ريشه را از خاك خالى كرده و چند برگ گردو روى زمين پهن مىكنند و چند شكاف در ريشه ايجاد مىكنند تا شيرابهاش از شكافها خارج شود بعد آنها را جمع كرده و در آفتاب مىخشكانند .
طبيعت آن : خيلى گرم و خشك است .
خواص درمانى : 1 - هر روز 5 / 0 تا 1 گرم از آن را بخوريد . مسهلى سريع العمل است ، بهعنوان مسهل مرطوب و آبزا در درمان انواع استسقاء نظير دراپسى و غيره استفاده مىشود ، مسهل صفرا و مواد لزج مخلوط با آب است .
2 - يك گرم از آن را با 2 گرم تربد كوبيده و مقدارى شير تازه مخلوط كنيد و صبح ناشتا بخوريد .
براى اخراج اقسام كرم معده و شكم مفيد است .
3 - نيمگرم از آن را با زنجبيل و تربد مخلوط كنيد و بخوريد . براى اخراج مواد بلغمى مفيد مىباشد .
4 - آن را با روغن بادام مخلوط نموده و بر سر بماليد . سردرد را تسكين مىدهد .
5 - گرد آن را با روغن زيتون مخلوط كنيد و روى جراحتها بگذاريد . التيامدهنده است .
6 - آن را با عسل مخلوط كنيد و بر موضع درد بماليد براى درمان سياتيك مفيد است .
تذكر : چون موجب سقط جنين مىگردد ، زنان باردار از خوردن آن پرهيز كنند ، براى اشخاص گرم مزاج با قلب ضعيف مضر است ، مصرف بيش از حد مجاز آن براى قلب و معده و روده و كبد مضر است و ايجاد تشنگى مىكند و اشتها را از بين مىبرد .
سقز
نامهاى ديگر : مصطكى شيرازى - قندرون - سغوز - غزه - آدامس كلخان - چاتلانقوش - شاقلانقوش - چاتانقو - الكماى - كندر آبى - بيريزه - بن - بنه - بنشت - بنك - بطمالحضر - و نوشك - بطم - علك البطم .
Terebenthine de Perse - Persian turpentine - Pistacia acuminata resina -