كوچك و زردرنگ . برگهاى آن بيضى ، نوكتيز ، موجدار ، چرمى ، سبز براق شبيه به برگهاى نارنج ، طول برگها در حدود ده سانتيمتر و رنگ سطح فوقانى آن سبز تيره و رنگ سطح تحتانى آن سبز كمرنگ است . ميوهء آن شبيه زردآلو به رنگ زرد ليمويى تا قهوهاى روشن و هنگامى كه كاملا مىرسد معمولا از وسط ترك مىخورد و از شكاف ترك آن جدار خشبى شفاف و درخشان و مخملى تورى شكل ناصاف هسته كه بسباسه ناميده شده است ديده مىشود ، اين جدار يك عدد هستهء قهوهاىرنگ روغنى به نام جوز بويا در بردارد ، شكل آن تخممرغى و معطر در حدود چهار سانتيمتر طول و يك تا يك و نيم سانتيمتر عرض دارد .
اين درخت در مناطق حّارهء پرباران هر دو نيمكرهء زمين مىرويد و بومى جزاير هند شرقى و ملوكى مىباشد و در ساير مناطق گرمسير و مرطوب مانند هندوستان و اندونزى و جزاير آنتيل و نواحى آن قسمت از دنيا كاشته مىشود .
طبيعت آن : گرم و خشك است .
تركيب شيميايى : مادهاى سمى به نام ميريستىسين - مادهء ترىميريستين - اسانس روغنى فرّار - روغن چرب ثابت - اوژنول - ايزواوژنول - پىنن - دىپينن - ساپونين - سافرول - كامفن - چند نوع الكل .
خواص درمانى : 1 - آن را بخوريد ، فرحآور است و آشفتگى حال و بوى بد عرق بدن را بر طرف مىسازد ، ادرار را زياد مىكند ، گاز و نفخ را تحليل مىبرد ، از قى جلوگيرى مىكند ، رطوبت معده را رفع و براى معالجهء قولنج شكم كه در اثر سرما باشد نافع است ، مقوى معده و دهانهء معده و مرى و كبد و باه در مورد سردمزاجان است ، براى درمان يرقان و استسقاى عمومى بدن مفيد است ، ترشحات زياد را در بدن بند مىآورد ، درد كمر را تسكين مىدهد .
2 - كباب كردهء آن را بخوريد . اسهالى را كه در اثر كثرت رطوبت معده و ضعف قدرت جذب باشد بهبود مىبخشد .
3 - جويدن نيم مثقال آن بوى بد دهان را از بين مىبرد .
4 - آن را نرم بكوبيد و با برنج بجوشانيد و بپزيد و بخوريد . براى درمان اسهال خونى و تسكين 1 - دانه 2 - ميوه
اسرار گياهان دارويى ( فارسى ) — صفحة 383
مساهمون: احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
ص٣٨٣