برنگ كابلى
نامهاى ديگر : بىرنگ كابلى - برنج كابلى - برنق - برنج - ببرنگ
Semence d'embelia ribes
مشخصات : گياهى است از خانوادهء
Myrsinaceae
، پايا با ساقههاى چوبى . ميوهء آن به صورت دانهاى است سخت ، كوچك و مدوّر كه دو نوع مىباشد . نوع درشت آن سياهرنگ مخلوط با سفيد و ريز آن كمى مايل به سرخ است ، مغز دانه سفيد و طعم كمى تلخ و بوى آن به حدّى تند است كه اگر اشخاص گرممزاج آن را بو كنند يا در موقع كوبيدن گرد آن به بينى آنان برسد خون از بينى آنها جارى مىشود .
اين گياه بومى هند است و در مشرق آفريقا نيز انتشار دارد و چون از طريق افغانستان به ايران وارد مىشده ، آن را به رنگ كابلى نامند .
دانهء برنگ كابلى
طبيعت آن : گرم و خشك است .
تركيب شيميايى : آمبليكاسيد - مادهء عامل آمبلين - كوئرسيتول - اجزاى چرب يك آلكالوئيد به نام كريستمبين - يك رزينوئيد - اسانس
خواص درمانى : 1 - ده تا دوازده گرم از آن را بكوبيد و با شير تازه مخلوط نموده بخوريد . مقوى است ، به عنوان ترياق براى رفع گزيدگى عقرب و مار مصرف مىشود ، براى خارج كردن بلغم و سودا و اخلاط لزج از مفاصل بدن خيلى مفيد است .
2 - مدت دو شب هر شب 10 تا 12 گرم كوبيدهء آن را با شير يا آبدوغ و گل سرخ مخلوط كنيد و بخوريد . مسهل خوبى است و براى دفع كرم كدو نافع مىباشد چه تنياى مسلح كه از خوك سرايت كرده و چه تنياى معمولى كه از گاو سرايت مىكند را دفع خواهد كرد .
3 - آب جوشاندهء 10 تا 12 گرم از آن را بخوريد . براى قطع تب و رفع بيمارىهاى سينه و پوست استفاده مىشود .
4 - ده گرم از آن را نرم بكوبيد و با پنج مثقال خرما و پنج مثقال مغز گردو كوبيده مخلوط كنيد و شب موقع خواب آن را كه مانند حلوا درست كردهايد يك جا بخوريد و اين كار را دو شب تكرار كنيد .
براى دفع انگلهاى بدن مخصوصا انگلهاى دستگاه گوارش مفيد است و انگلهاى بسيار قوى و انگلهايى كه داراى كيسه مىباشند را نيز از بدن جدا و دفع مىنمايد .
تذكر : مضر روده است . و مصلح آن كتيرا مىباشد .
ريشهء برنك كابلى
خواص درمانى : آب دمكردهء آن را بنوشيد . براى رفع سرفه و اسهال ساده مفيد است .