11 - مكتب و بيمارستان و مدرسه طب جنديشاپور
الف ) - ايجاد شهر جنديشاپور و دانشگاه آن -
چنان كه در مباحث قبل گذشت ، پس از غلبه شاپور اول فرزند اردشير بابكان بر امپراطور روم و الريانوس
( Valcrianos )
و تصرف شهر آنطاكيه و اسير نمودن امپراطور روم ، شهرى در داخل ايران بنا كرد . اين شهر كه به نام جنديشاپور يا جنديسابور ( معرب گندىشاپور ) نام گذارده شد ، توسط اسراى رومى و يونانى در خوزستان در شرق شوق و جنوب شرقى دزفول و شمال غربى شوشتر كه محل كنونى شاهآباد است به امر شاپور اول ساخته شد .
اما در باب وجه تسميه آن چنين آمده است :
Vehz Andev - Shapohr
يعنى " شاپور بهتر از انطاكيه " . نظير اين كلمه در سلسله ساسانى ديده مىشود ، مثل شهرى كه خسرو اول انوشيروان ساخته كه به نام " و از اندوخسرو "
Veh - az ? - Andev - kkosrow
و امثال آنها مىباشد .
چنان كه در بالا نگارش رفت ، جنديشاپور در خوزستان قرار داشت و همان بيت لاباط مىباشد . ايالت خوزستان در سال 19 هجرى قمرى ( 640 ميلادى ) به دست اعراب افتاد .
شهر جنديشاپور طبق نوشته جغرافىدانان اسلامى به فراوانى نعمت و خرما و زراعت معروف بوده است .
جمال الدين قفطى صاحب تاريخ الحكماء درباره جنديشاپور چنين گويد :
" مردم جنديسابور از اطباء ، كه در فن طبابت بسيار حاذق مىباشند و از عهد ساسانيان اين علم در آن سرزمين مقامى بلند داشته و ايجاد شهر را به فرزند اردشير