و ) درمان با نباتات -
تعداد زيادى از نباتات براى درمان در آن دوران بوده كه بعضيها آنها را تا هفتاد عدد ذكر كردهاند .
همچنين از نباتات زهردار نيز سخن به ميان آمده است ، كه مخصوصا در طبابت از آنها استفادات مىكردند .
در طاق بستان نقش درختى ديده مىشود كه ممكن است همان درخت
Vun - I . Yudh - lesh
( ون يوديش ) كه درمانكننده هر بيمارى در آن عهد بشمار مىرفته باشد ( ايران در زمان ساسانيان آرتور كريستنسن ) .
از ادويه و مواد خوراكى مورد استعمال در دوران ساسانيان ( چه به عنوان دارو و چه در موارد ديگر ) بوده ، مخصوصا در دستگاههاى شاهانه زياد مصرف مىشده عبارتند از : شكر ، ( نىشكر
Slucn a canne
كه در خوزستان اين درخت كشت مىشده است ) ، زنجبيل
Gimgem re
زعفران ( اين زعفران از ناحيه قم و بوان بوده است ) ، گلاب ، شاهسپرم
( Basilie romain )
بنفشه ، نيلوفر ، باقلاى معطر ، نرگس ، گل سرخ ، خيرى
Vesicuria gnaphaloide
ترنج ، فلفل ، عود
( Bois d'Aloes )
، شراب ( انواع و اقسام ) ، انار و آب آن ، نمك ، عسل ، شاهدانه ، زيتون ، بادام ، گردو ، جو ( براى اسبان و چارپايان ) ، اقسام چربىها ، هلو ، نارگيل ، پسته ، عدس ، سركه ، اسپند ، خرما ( ازحيره ) خردل ، انقوزه ، گوگرد ، ترنجبين
Mannede Heydyaruum Alkagi
، كتيرا
Gomme
، نيل
( Indi go )
، زيره ، خرما ، كرچك ، زاج ، صبر زرد ، لاجورد
( Azur Bleu Colialt )
نوشادر
( Sel d'ammonniaque )
و مواد معطره مانند عنبر اشهب و مشگ
( Knusk )
و كافور و صندل ( اين چهار ماده