كنجد ( سمسم )
گياهشناسى :
گياهى يكساله ، به ارتفاع يك متر مىباشد . برگها در ناحيه قاعده ساقه ، داراى وضع متناوب و در قسمتهاى انتهاى آن متقابل است .
پهنك برگها در ناحيه رأس ساقه بيضوى دراز و نوكتيز است ولى در قاعده ساقه پهنتر است . گلها بهطور منفرد در كنار برگهاى قسمت انتهاى ساقه ظاهر مىگردد . ميوه كپسول و محتوى دانههاى كوچك و مسطح و بيضوى است .
افعال و خواص :
در اوّل گرم و تر و مفتّح و مصلح آواز و خشونت حلق و مواد سوداوى و اخلاط سوخته و صالح الغذا و قليل التّغذيه و مليّن امعاء و مقعد و مسمّن و محلّل اورام و جهت فربه كردن بدن مجرّب است .
گاو زبان ( لسان الثّور )
گياهشناسى :
گياهى داراى ساقه راست يا خميده با برگهاى ساده مىباشد . در اين برگها رگبرگ به صورت مشخص ديده مىشود .
گلها آبى مايل به بنفش يا بنفش رنگ و لولهاى شكل مىباشند .
افعال و خواص :
در اول گرم و تر . مفرّح و مقوّى اعضاى رييسه و حواس و مسهل مرّه السّودا و صفرا مىباشد و جهت امراض سوداوى و سرسام و برسام و جنون و ماليخوليا و خفقان و خشونت سينه و سرفه و ضيق - النّفس و نيكويى رخسار و سنگ مثانه و يرقان و تقويت حرارت غريزى مؤثر است .