تخطي إلى المحتوى الرئيسي

برهان رسا ( مقامع رشيق لمنكري طب العتيق ) ( فارسى ) — صفحة 236

مساهمون:

ص٢٣٦

گياه‌شناسى :

گياهى داراى ساقه‌اى به ارتفاع 5 / 1 - 5 / 0 متر است . برگ‌هاى گياه متناوب و پوشيده از تارهاى فراوان در اطراف رگبرگ ميانى است . برگ‌هاى قاعده‌اى دراز ، منقسم به قطعات عميق دندانه‌دار و منته به يك قسمت انتهايى مثلث شكل است . برگ‌هاى رأس ساقه كوچكتر و كناره‌ها تقريبا ساده و وضع ساقه آغوش پيدا مىكند . گل‌ها زيبا و آبى رنگ هستند .

افعال و خواص :

در اوّل سرد و تر . مفتّح سدد و مقوّى جگر و مسكّن حرارت و خون و تشنگى و صفرا و التهاب معده و موافق جگر حارّ و بارد و رافع سدّهء آن و منقّى مجارى بول و گرده است .

كاهو ( خس )

گياه‌شناسى :

گياهى علفى و يك‌ساله است . برگ‌ها كم‌وبيش گرد و هم‌پوشان مىباشند كه هم‌پوشانى برگ‌ها به طرف مركز افزايش مىيابد . برگ‌هاى داخلى نزديك به ساقه بدون دمبرگ و ساقه آغوش هستند . گل‌ها كوچك ، زرد رنگ و زبانه‌اى هستند .

افعال و خواص تخم كاهو :

تخم او در دوم سرد و خشك و مخدّر و منوّم و مانع احتلام است و جهت نزله و زكام و درد سينه و تقطير البول و سيلان منى نافع است .

كتان

گياه‌شناسى :

گياهى يك ساله ، به ارتفاع 70 - 30 سانتىمتر ، با برگهاى باريك ، دراز ، نوك‌تيز به رنگ سبز مات و داراى