تخطي إلى المحتوى الرئيسي

برهان رسا ( مقامع رشيق لمنكري طب العتيق ) ( فارسى ) — صفحة 228

مساهمون:

ص٢٢٨

سنبل الطيب

گياه‌شناسى :

گياهى به ارتفاع 60 - 10 سانتىمتر ، داراى ريزوم چوبى و پوشيده از الياف فيبرى فراوان مىباشد . برگ‌ها كشيده و بيضوى است . گل‌ها به تعداد 3 - 1 تايى در كنار برگ‌ها ظاهر مىشوند .

افعال و خواص :

در دوم گرم و خشك و مفتّح و مقوّى فم معده و جگر بارد و مدرّ بول و حيض و مجفّف رطوبات معده و سينه و فضول دماغى و مانع انصباب مادّه به امعاء و معده و دافع لذع آن و مفتّت حصاه و حابس طبع و جهت يرقان و بواسير و سرفه و درد سپرز و سينه و تحليل نفخ و استسقاء و اورام باطنى كاربرد دارد .

شاتره ( شاهترج )

گياه‌شناسى :

گياهان اين جنس داراى برگ‌هايى با بريدگىهاى فراوان و شاخه‌هاى بسيار منشعب است . گل‌ها كشيده و صورتى رنگ هستند و داراى ميوه‌هاى ريز و كاملا كروى به رنگ سبز تيره مىباشند .

افعال و خواص :

مركّب القوى و در حرارت معتدل و در دوم خشك است . مفتّح سدّهء جگر و مقوّى معده و مدرّ بول و مرار و مسهل اخلاط ثلاثه خصوصا سودا و مرّهء محترقه و صاف‌كنندهء خون و باعث اشتها و خشك او در تقويت معده قويتر و جهت امراض سوداوى و بلغم شور و تبهاى كهنه نافع است .